වටිනා ලෝහ නව ආරක්ෂිත තෝතැන් (safe-haven) චක්‍රයකට අවතීර්ණ වී තිබේද? විශ්ලේෂකයින්ට අනුව සාක්ෂි වැඩි වැඩියෙන් ඒ දෙසට යොමු වේ. රන් මිල පළමු වරට අවුන්සයකට ඩොලර් 4,900 ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර, රිදී මිල ඩොලර් 96 ට ඉහළින් වාර්තාගත ඉහළ අගයක් ගෙන ඇති අතර ප්ලැටිනම් මිල මාස හතක් තුළ දෙගුණ වී ඇත. මෙම පරිමාණයේ චලනයන් හුදකලාව හෝ හුදෙක් අනුමාන කිරීම් මත සිදුවන්නේ කලාතුරකිනි.

මෙම අවස්ථාව වෙනස් වන්නේ එහි ඇති සමමුහුර්තකරණය (synchronisation) හේතුවෙනි. දුර්වල US dollar එකක්, ඉහළ යන භූ දේශපාලනික අවදානම, Federal Reserve පොලී අනුපාත කප්පාදු කිරීමේ අපේක්ෂාවන් සහ ස්ථාවර මහ බැංකු මිලදී ගැනීම් යන සියල්ල එකම දිශාවකට ගමන් කරයි. රන්, රිදී සහ ප්ලැටිනම් සාර්ව ආර්ථික පීඩනයට එකට ප්‍රතිචාර දක්වන විට, එය බොහෝ විට කෙටි කාලීන රැලි (rally) එකකට වඩා චර්යාත්මක වෙනසක් පෙන්නුම් කරයි - වටිනා ලෝහ මූලික ආරක්ෂක වත්කම් ලෙස ඒවායේ කාර්යභාරය නැවත ලබා ගන්නේද යන්න පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු කරයි.

වටිනා ලෝහ මෙහෙයවන්නේ කුමක්ද?

රන් මිලෙහි නවතම ඉහළ යාම හුරුපුරුදු නමුත් තීව්‍ර වන සාර්ව ආර්ථික පසුබිමක් පිළිබිඹු කරයි. US dollar දර්ශකය 0.4% කින් පමණ පහත වැටී ඇති අතර, ඩොලර් නොවන ගැනුම්කරුවන් සඳහා දැරිය හැකි මිල වැඩි දියුණු කර ඇති අතර, වෙළඳපල වසරේ දෙවන භාගයේදී Federal Reserve පොලී අනුපාත කප්පාදු දෙකක් සඳහා මිල නියම කරයි. මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය පිළිබඳ විශ්වාසය පිරිහීමට පටන් ගන්නා විට අඩු ප්‍රතිලාභ අනුපාත (yields), ප්‍රතිලාභ නොලබන වත්කම් තබා ගැනීමේ අවස්ථාව පිරිවැය අඩු කරයි, එමඟින් රන් වඩාත් ආකර්ෂණීය කරයි.

භූ දේශපාලනය තවත් හදිසි අවශ්‍යතාවයක් එක් කර ඇත. ඉරානය සහ වෙනිසියුලාව සම්බන්ධ ආතතීන්, ග්‍රීන්ලන්තය සහ NATO ආරක්ෂක බැඳීම් වටා ඇති අලුත් වූ අවිනිශ්චිතතාවය සමඟ අවදානම් රුචිය පාලනය කර ඇත. 

සමහර යුරෝපීය තීරුබදු ප්‍රමාද කිරීම පිළිබඳ ජනාධිපති ට්‍රම්ප්ගේ අදහස් වෙළඳපල කෙටියෙන් සන්සුන් කළද, දිගුකාලීන වෙළඳ සහ ආරක්ෂක විධිවිධාන වටා ඇති පැහැදිලි බවක් නොමැතිකම ආරක්ෂක ස්ථානගත කිරීම් දිගටම පවත්වා ගෙන යයි. Zaner Metals හි Peter Grant නිරීක්ෂණය කළ පරිදි, රන් ඉල්ලුම තනි සිරස්තල කම්පනයකට වඩා පුළුල් සාර්ව de-dollarisation ප්‍රවණතාවක් සමඟ සමීපව බැඳී පවතී.

එය වැදගත් වන්නේ ඇයි

මෙම ඉහළ යාම (rally) වැදගත් වන්නේ එය හුදෙක් සිල්ලර අනුමාන කිරීම් මගින් මෙහෙයවනු නොලබන බැවිනි. මූල්‍ය පීඩනය සහ දේශපාලන අවිනිශ්චිත කාලවලදී උපායමාර්ගික සංචිත වත්කමක් ලෙස එහි තත්ත්වය ශක්තිමත් කරමින් මහ බැංකු රන් ගැනුම්කරුවන් ලෙස ස්ථාවරව සිටියි. එම ස්ථාවර සමුච්චය වීම කෙටි කාලීන අස්ථාවරත්වය මධ්‍යයේ වුවද දිගුකාලීන මිල පදනමක් සපයා ඇත.

රිදී වල හැසිරීම තවත් මානයක් එක් කරයි. ඊට රත්රන් සතු සංචිත තත්ත්වය නොමැති වුවද, එය මූල්‍ය හා කාර්මික ඉල්ලුම යන දෙකම ආවරණය කරයි. Tradu හි Nikos Tzabouras සඳහන් කරන්නේ ඩොලරය දුර්වල වන කාලවලදී safe-haven ගලා ඒමෙන් රිදී තවමත් ප්‍රතිලාභ ලබන බවත්, එහි කාර්මික භූමිකාව මිල විචලනයන් වැඩි කරන බවත්ය. ලෝහ දෙකම එකවර ප්‍රාග්ධනය ආකර්ෂණය කර ගන්නා විට, එයින් ඇඟවෙන්නේ ආයෝජකයින් වෙළඳපල අවදානම පමණක් නොව පද්ධතිමය අවිනිශ්චිතතාවය ද හෙජ් (hedge) කරන බවයි.

වටිනා ලෝහ වෙළඳපල කෙරෙහි බලපෑම

සිරස්තල මිල ගණන් වලට යටින්, භෞතික වෙළඳපල ගතිකතාවයන් දැඩි වෙමින් පවතී. Money Metals Exchange හි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී Stefan Gleason වත්මන් රිදී වෙළඳාම අසාමාන්‍ය ලෙස තීව්‍ර ලෙස විස්තර කරයි, නව ආයෝජකයින් වෙළඳපොළට පිවිසෙන අතර දිගුකාලීන හිමිකරුවන් අර්ධ ලාභ ලබා ගනී. පසුගිය වසර තුළ රිදී මිල දෙගුණයක් වුවද, පසුගිය සති තුන හතර තුළ ඉල්ලුම COVID-19 භීතිය අතරතුර දක්නට ලැබුණු මට්ටම් ඉක්මවා ගොස් ඇත.

පීඩනය අමුද්‍රව්‍ය හිඟයට වඩා සැකසුම් ධාරිතාව පිළිබඳව වේ. එක්සත් ජනපදය තුළ, විශාල රිදී බාර් තවමත් ලබා ගත හැකි නමුත්, සීමිත පිරිපහදු කිරීමේ සහ මින්ටින් (minting) ධාරිතාව පසුබෑම්, ඉහළ යන වාරික සහ ප්‍රමාද වූ බෙදා හැරීම් නිර්මාණය කර ඇත. එක්සත් ජනපදයෙන් පිටත, මෙම තදබදය වඩාත් කැපී පෙනේ. ලන්ඩන් සහ ආසියානු වෙළඳපල දැඩි සැපයුම්වලට මුහුණ දෙන අතර, සංසරණයෙන් භෞතික රිදී ඉවත් කර ඇති ETF ගලා ඒම මගින් එය වඩාත් නරක අතට හැරී ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ආසියානු රිදී මිල ගණන් දැන් නිව් යෝර්ක් මට්ටමට වඩා ඩොලර් 3ක් දක්වා ඉහළින් ගනුදෙනු වන අතර, ප්‍රවාහන පිරිවැය සහ සැපයුම් ප්‍රමාදයන් හේතුවෙන් මෙම පරතරය දිගටම පැවතිය හැකිය.

තඹ වල කාර්යභාරය: සමාන්තර සංඥාවක් මිස safe haven එකක් නොවේ

තඹ සාම්ප්‍රදායික safe-haven වත්කමක් හෝ වටිනා ලෝහයක් නොවන අතර, එහි මෑත කාලීන හැසිරීම පුළුල් භාණ්ඩ ආඛ්‍යානය ශක්තිමත් කරයි. විද්‍යුත්කරණය, පුනර්ජනනීය බලශක්ති ආයෝජනය සහ AI මත පදනම් වූ දත්ත මධ්‍යස්ථානවල වේගවත් ව්‍යාප්තිය වේගවත් වන විට තඹ සඳහා ඉල්ලුම වේගවත් වී ඇත. AI යටිතල පහසුකම් පමණක් 2030 වන විට වාර්ෂිකව තඹ ටොන් 500,000 ක් පමණ පරිභෝජනය කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ, විශේෂයෙන් චීනය සහ ඉන්දියාව තුළ දේපල, ප්‍රවාහන සහ බලශක්ති ජාලයන්ගෙන් දැනටමත් පවතින දැඩි ඉල්ලුමට මෙය එකතු වේ.

ඒ අතරම, සැපයුම් වර්ධනය පවත්වා ගැනීමට අරගල කර ඇත. චිලී සහ ඉන්දුනීසියාවේ පතල් කැණීම් බාධා, ලෝපස් ශ්‍රේණි පහත වැටීම සහ දිගු ව්‍යාපෘති කාල සීමාවන් - බොහෝ විට සොයාගැනීමේ සිට නිෂ්පාදනය දක්වා දශක දෙකකට ආසන්න කාලයක් ගත වීම - නිමැවුම් සීමා කර ඇත. 

ප්‍රතිපත්තිමය අවිනිශ්චිතතාවය තවදුරටත් අස්ථාවරත්වයක් එක් කර ඇත. අර්ධ නිමි තඹ නිෂ්පාදන සඳහා එක්සත් ජනපද තීරුබදු සහ 2026 මැද භාගයේදී Commerce Department සමාලෝචනයක් අපේක්ෂාවෙන් 2027 සිට පිරිපහදු කළ තඹ සඳහා තීරුබදු පැනවීමේ හැකියාව වෙළඳ ප්‍රවාහයන් විකෘති කර ඇති අතර එක්සත් ජනපද තොග වසර 20 කට වැඩි කාලයක් තුළ ඉහළම මට්ටමට තල්ලු කර ඇත. තඹ වල 2026 දැක්ම වඩාත් මිශ්‍ර වුවද, අනාවැකි ටොන් එකකට ඩොලර් 10,000 සහ ඩොලර් 12,500 අතර පොකුරු වී ඇති අතර, එහි ව්‍යුහාත්මක තදබදය වටිනා ලෝහවල දක්නට ලැබෙන තේමාවම අවධාරණය කරයි: දිගුකාලීන ඉල්ලුම වෙනස්වීම් වලට ඉක්මනින් ප්‍රතිචාර දැක්වීමට සැපයුම අරගල කරයි.

විශේෂඥ දැක්ම

තාක්ෂණික දෘෂ්ටි කෝණයකින්, රන් වල ගම්‍යතාවය නොවෙනස්ව පවතී, නමුත් ලාභ ලැබීමේ වේගය කෙටි කාලීන පසුබෑම් ඇතිවීමේ අවදානම මතු කරයි. Grant තර්ක කරන්නේ ඕනෑම ආසන්න කාලීන පසුබෑම් මිලදී ගැනීමේ අවස්ථා ලෙස සැලකීමට ඉඩ ඇති බවත්, අවුන්සයකට ඩොලර් 5,000 ක් දැන් ස්ථිරවම පෙනෙන අතර දිගු කාලීන ප්‍රක්ෂේපණයන් මගින් තවදුරටත් ඉහළ යාමක් ගම්‍ය වන බවත්ය. ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය වන්නේ අස්ථාවරත්වය දිස්වේද යන්න නොව, ඉල්ලුම එය අවශෝෂණය කර ගනීද යන්නයි.

ප්ලැටිනම් වල දැක්ම ඊටත් වඩා සංවේදී විය හැකිය. UBS දැන් අපේක්ෂා කරන්නේ ශක්තිමත් ආයෝජන ඉල්ලුම සහ දැඩි භෞතික තත්වයන් උපුටා දක්වමින් ඉදිරි මාසවලදී ප්ලැටිනම් අවුන්සයකට ඩොලර් 2,500 ක් පමණ ගනුදෙනු වනු ඇති බවයි. වාර්ෂික ප්ලැටිනම් පරිභෝජනය රන් පරිභෝජනයෙන් කොටසක් වන බැවින්, ආයෝජක මනාපයන්හි සුළු වෙනස්වීම් පවා තියුණු මිල වෙනස්වීම් ඇති කළ හැකිය. ලන්ඩනයේ ඉහළ බදු අනුපාත අඛණ්ඩ භෞතික තදබදයක් පෙන්නුම් කරයි, නමුත් UBS අනතුරු අඟවන්නේ ලෝහයේ කුඩා වෙළඳපල ප්‍රමාණය අස්ථාවරත්වය ඉහළ මට්ටමක තබා ගත හැකි බවයි.

ප්‍රධාන කරුණු

වටිනා ලෝහ සරල මිල රැලි (rally) එකකින් ඔබ්බට ගොස් පුළුල් safe-haven අදියරකට ගමන් කරන බව පෙනේ. රන් ඩොලර් 5,000 දෙසට තල්ලු වීම, රිදී වල භෞතික වෙළඳපල ආතතිය සහ ප්ලැටිනම් සැපයුම් තදබදය යන සියල්ල ආරක්ෂක වත්කම් නැවත ඇගයීමට ලක් කරයි. අස්ථාවරත්වය ඇති විය හැකි වුවද, යටින් පවතින සාර්ව බලවේග පෙළගැසී පවතී. නැරඹිය යුතු ඊළඟ සංඥා වනුයේ Federal Reserve මාර්ගෝපදේශ, ETF ප්‍රවාහ සහ ප්‍රධාන ගෝලීය වෙළඳපල හරහා භෞතික වාරික වේ.

රිදී තාක්ෂණික දැක්ම

තියුණු, තිරසාර ඉදිරි ගමනකින් පසුව රිදී මෑත කාලීන ඉහළ මට්ටම් ආසන්නයේ පවතින අතර, මිල ඉහළ Bollinger Band එකට ආසන්නව දිගටම ගනුදෙනු වේ. පටි (bands) පුළුල් ලෙස විස්තාරණය වී ඇති අතර, එය ඒකාබද්ධ කිරීමට වඩා ඉහළ අස්ථාවරත්වය සහ අඛණ්ඩ දිශානුගත පීඩනය පෙන්නුම් කරයි. ගම්‍යතා දර්ශක (Momentum indicators) දිගු වූ තත්වයන් පිළිබිඹු කරයි: RSI 70 ට ඉහළින් සැරිසරයි, එය මධ්‍යන්‍ය ප්‍රතිවර්තනයකට (mean reversion) වඩා තිරසාර අධික ලෙස මිලදී ගත් (overbought) ගම්‍යතාවයක් සංඥා කරයි. 

ADX ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර දිශානුගත දර්ශක පවතින චලනයේ අඛණ්ඩ ආධිපත්‍යය පෙන්නුම් කරමින් ප්‍රවණතා ශක්තිය පවතී. ව්‍යුහාත්මක දෘෂ්ටි කෝණයකින්, රිදී ඩොලර් 72, ඩොලර් 57 සහ ඩොලර් 46.93 අවට පූර්ව බිඳවැටීම් කලාපවලට වඩා ඉහළින් පවතින අතර, මෑත කාලීන රැලියේ විශාලත්වය සහ පැවැත්ම ඉස්මතු කරයි. සමස්තයක් වශයෙන්, මිල හැසිරීම ශක්තිමත් ගම්‍යතාවයක් සහ ඉහළ අස්ථාවරත්වයක් මගින් සංලක්ෂිත දිගු ප්‍රවණතා අවධියක් පිළිබිඹු කරයි.

Greenland සම්බන්ධ ආතතීන් හා බැඳුණු භූ දේශපාලනික අවදානම හදිසියේ ලිහිල් වීම හේතුවෙන්, මෑත කාලීන විකිණීම් රැල්ලෙන් Wall Street යථා තත්ත්වයට පත්වීමත් සමඟ මෙම සතියේ US කොටස් දර්ශක ස්ථාවර වීමේ සලකුණු පෙන්නුම් කළේය. 

ජනාධිපති Trump තීරු බදු තර්ජන ආපසු හැරවීම වෙළඳුන් විසින් සැළකිල්ලට ගැනීමත් සමඟ බදාදා සැසියේදී S&P 500 දර්ශකය 1.2% කින් පමණ ඉහළ ගොස් දළ වශයෙන් 6,875 ක් වූ අතර Dow Jones Industrial Average සහ Nasdaq Composite ද ඊට සමාන අගයන්ගෙන් ඉහළ ගියේය. 

මෙම සහනදායී ඉහළ යාම සවස් වන විට Futures ඉහළ නැංවූ අතර, ප්‍රධාන උද්ධමන දත්ත සහ කාර්යබහුල ඉපැයීම් කාලසටහනක් වෙත දින දර්ශනය යොමු වීමත් සමඟ වෙළඳපොල වඩාත් නිර්මාණාත්මක අවධියක් සඳහා සූදානම් විය හැකි බවට ඉඟි කළේය. පුළුල් සාර්ව ආර්ථික අවදානම් තවමත් පවතින බැවින්, ආයෝජකයින් දැන් ඊයේ සිරස්තලවලින් ඔබ්බට ගොස් වෙළඳපොලේ ඊළඟ ගමන් මග තීරණය කරන දර්ශක දෙස බලයි.

වෙළඳපල ඉදිරි දැක්ම මෙහෙයවන්නේ කුමක්ද?

සතිය මුලදී තියුණු අවදානම් ඉවත් කිරීමේ පියවරක් ලෙස ආරම්භ වූ දෙය, Greenland සඳහා වූ ඔහුගේ මතභේදාත්මක තල්ලුවට සම්බන්ධ යුරෝපීය වෙළඳ හවුල්කරුවන් මත සැලසුම් කළ තීරු බදු පනවන්නේ නැති බවට ජනාධිපති Trump පැහැදිලි කිරීමෙන් පසු ඉක්මනින් ආපසු හැරී ගියේය. 

Davos හි පැවති World Economic Forum හිදී Trump කළ අදහස් දැක්වීම්, එහිදී ඔහු NATO සමඟ අනාගත අවබෝධයක් සඳහා ඊනියා “රාමුවක්” ගෙනහැර දැක්වූ අතර, පුළුල් වෙළඳ ගැටුමක් මඟහරවා ගත හැකි බවට වෙළඳපල සහභාගිවන්නන්ට සහතික විය. 

යුරෝපීය ජාතීන් කිහිපයක් මත තීරු බදු ඉහළ නංවන බවට Trump කලින් කළ තර්ජනවලින් පසු ආයෝජකයින් කනස්සල්ලට පත්ව සිටි අතර, වෙළඳුන් ආරක්ෂිත ආයෝජන සෙවීම නිසා දර්ශක Futures පහත වැටී රන් මිල ඉහළ ගියේය. විස්තර අඩු වුවද රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවය දෙසට යොමු වීම, ක්ෂණික අවදානම් අඩු කළ අතර මිල පහත වැටුණු විට මිලදී ගැනීම් (dip-buying) දිරිමත් කළේය. මෙය S&P 500 සහ Nasdaq සැලකිය යුතු මට්ටමකින් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට උපකාරී විය.

නමුත් පසුබිම සංකීර්ණව පවතී. වෙළඳපල එකවරම ප්‍රධාන පුද්ගලික පරිභෝජන වියදම් (PCE) උද්ධමන කියවීමක් - Federal Reserve හි වඩාත් කැමති මිනුම - සහ දැවැන්ත ඉපැයීම් වාර්තා මාලාවක් සඳහා සූදානම් වෙමින් පවතී. වත්මන් ලාභයන් ස්ථාවරව පවතීද නැතහොත් කෙටි කාලීන සහනදායී ඉහළ යාමක් පමණක් සනිටුහන් කරයිද යන්න සාර්ව ආර්ථික සංඥා සහ ආයතනික ක්‍රියාකාරිත්වය විසින් තීරණය කරනු ඇති බව වෙළඳුන් හොඳින් දනී. 

මෙය ආයෝජකයින්ට වැදගත් වන්නේ ඇයි

ප්‍රතිපත්ති වෙනස්වීම් සහ අවදානම් සංජානනයන් කෙරෙහි කොටස් කොතරම් සංවේදී වී ඇත්ද යන්න මෙම හැඟීම් වෙනස් වීමෙන් පෙන්නුම් කරයි. තීරු බදු තර්ජන මතු වූ විට, අවදානම් වත්කම් තියුනු ලෙස දුර්වල වූ අතර, Dow Jones Industrial Average කැපී පෙනෙන ලකුණු අහිමි වීමක් වාර්තා කළ අතර වෙළඳපල තුළ බිය පැතිරීමත් සමඟ CBOE Volatility Index ඉහළ ගියේය. භූ දේශපාලනික අවිනිශ්චිතතාවය වාෂ්ප වී යන විට වෙළඳපල ස්ථානගත කිරීම් කොතරම් ඉක්මනින් වෙනස් විය හැකිද යන්න පසුව සිදුවූ ආපසු හැරීම මගින් අවධාරණය කරයි.

විශ්ලේෂකයින්ට අනුව, මෙවැනි සහනදායී ඉහළ යාම් බොහෝ විට ආයෝජක මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ ගැඹුරු යටිපෙළ හෙළි කරයි. Russell 2000 කුඩා පරිමාණ දර්ශකයේ සිට විශාල පරිමාණ තාක්ෂණික කොටස් දක්වා - ප්‍රධාන දර්ශක හරහා පුළුල් සහභාගීත්වය - යෝජනා කරන්නේ වෙළඳුන් අවදානම් සමඟ නැවත සම්බන්ධ වීමට කැමති නමුත්, ඒ පැහැදිලි සාර්ව ආර්ථික දිශානතියක් සහ අඩු වූ සිරස්තල කම්පන හමුවේ පමණක් බවයි. විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දුන්නේ දැන් වැදගත් වන්නේ ගැටුම් නොමැතිකම පමණක් නොව, තිරසාර ආර්ථික වර්ධනයට සහාය වන දත්තවල සක්‍රීය පැවැත්ම බවයි.

පුළුල් සාර්ව ආර්ථික දින දර්ශනය මගින් ද වෙළඳපල හැඟීම් හැඩගැසෙමින් පවතී. උද්ධමන මිනුම් සහ ප්‍රමුඛ සමාගම්වල ඉපැයීම් ළඟා වීමත් සමඟ, කතාන්දරය හුදෙක් භූ දේශපාලනික අවදානමේ සිට සැබෑ ආර්ථිකය ඉහළ වෙළඳපල වටිනාකම් සමඟ ගැලපේද යන්න වෙත මාරු වී ඇත. මෙම පරිසරය තුළ, මෘදු උද්ධමන දත්ත හෝ බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා ශක්තිමත් ඉපැයීම් දර්ශක තවදුරටත් ඉහළ නැංවිය හැකි අතර, එහි ප්‍රතිවිරුද්ධ දෙය මූල්‍ය තත්ත්වයන් ඉක්මනින් දැඩි කළ හැකිය.

වෙළඳපල සහ උපායමාර්ගික ස්ථානගත කිරීම් කෙරෙහි බලපෑම

Greenland සම්බන්ධ ආතතීන් ලිහිල් වීම අංශ භ්‍රමණය සහ ආයෝජක උපාය මාර්ග සඳහා වැදගත් ඇඟවුම් ඇත. බැඳුම්කර ස්ථාවර වීම සහ ප්‍රතිලාභ මධ්‍යස්ථව පසුබැසීමත් සමඟ පෙර අවදානම් ඉවත් කිරීමේ ස්ථානගත කිරීම්වල බර දැරූ මූල්‍ය සහ බලශක්ති කොටස් යථා තත්ත්වයට පත් විය. මේ අතර, තාක්‍ෂණික කොටස් ඉහළ ගියද, වඩා මනින ලද අත්තිකාරමක් පෙන්නුම් කළේය - එයින් යෝජනා වන්නේ වෙළඳුන් මූලික කරුණු නොසලකා හුදෙක් වර්ධනය පසුපස හඹා නොයන බවයි.

අංශ ගතිකත්වයන් වෙළඳපල විශ්වාසය පිළිබඳ ඉඟි සපයයි. අඩු වූ භූ දේශපාලනික අවදානමට හොඳින් ප්‍රතිචාර දක්වන වටිනාකම්-නැඹුරු ක්ෂේත්‍ර පෙන්නුම් කරන්නේ උද්ධමන උත්සුකයන් සහ මහ බැංකු විමසිලිමත්භාවය මධ්‍යයේ වුවද ආර්ථික මෘදු ගොඩබෑමක් (soft landing) පිළිබඳ අපේක්ෂාවන් සජීවීව පවතින බවයි. සාර්ව දත්ත ඔරොත්තු දෙන වියදම් සහ ඉපැයීම් සඳහා දිගටම සහාය දක්වන්නේ නම්, මෙය වත්මන් පුනර්ජීවනය තහවුරු කළ හැකි අතර චක්‍රීය නිරාවරණයන් වෙත වඩාත් කල් පවතින ප්‍රවාහයන් දිරිමත් කළ හැකිය.

කෙසේ වෙතත්, සහනදායී ඉහළ යාම අස්ථාවරත්වය මකා නොදමයි. බදාදා ඉහළ යාම තිබියදීත් S&P 500, Dow සහ Nasdaq මෑත සැසිවලදී තවමත් පහළ මට්ටමක පැවතීමත් සමඟ දර්ශක සතිපතා පදනමින් මිශ්‍රව පවතී. සිරස්තල අවදානම් ඉක්මනින් පහව යා හැකි අතර, උද්ධමනය, අනුපාත අපේක්ෂාවන් සහ ලාභ මායිම් වැනි ව්‍යුහාත්මක උත්සුකයන් තවමත් සමීප පරීක්ෂාවට ලක් විය යුතු බව මෙම ද්විකෝටිකයෙන් පෙන්නුම් කරයි.

විශේෂඥ දැක්ම

ඉදිරිය දෙස බලන විට, වෙළඳපල කතාන්දරය තීරණාත්මක මිනුම් කිහිපයක් දෙසට යොමු වීමට නියමිතය. ඉදිරියට එන PCE උද්ධමන මුද්‍රණය Federal Reserve හි අනුපාත දැක්ම සඳහා වඩාත්ම ප්‍රතිවිපාක ගෙන දෙන දත්ත ලක්ෂ්‍යයක් වනු ඇත. බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා අඩු අගයක් අවදානම් රුචිය දිරිමත් කළ හැකිය; ඉහළ අගයක් දැඩි (hawkish) හැඟීම් ශක්තිමත් කළ හැකි අතර කොටස් ලාභ සීමා කළ හැකිය.

ඉපැයීම් කාලසීමාවන් තවත් ප්‍රධාන උත්ප්‍රේරකයක් සපයයි. තාක්‍ෂණ, පාරිභෝගික ද්‍රව්‍ය සහ කාර්මික ක්ෂේත්‍ර හරහා ගෘහස්ථ නාමයන්ගෙන් ප්‍රතිඵල ලැබීමට නියමිත බැවින්, ආයෝජකයින් ඉහළම ක්‍රියාකාරිත්වය පමණක් නොව මාර්ගෝපදේශ ද තක්සේරු කරනු ඇත. “අපේක්ෂා කළාට වඩා හොඳ සහ ඉහළ දැමූ” (beat and raise) ප්‍රතිඵල කොටස් මිල ගණන් කෙරෙහි නිහඬ බලපෑමක් ඇති කර ඇති පරිසරයක, අනාගත ඉපැයීම් විස්මයන් ඉහළ යාම පවත්වා ගැනීම සඳහා විශ්වසනීය ඉදිරි කතාන්දර බවට පරිවර්තනය විය යුතුය.

උපායමාර්ගිකයින් අනතුරු අඟවන්නේ අස්ථාවරත්වය සක්‍රීය අවදානමක් ලෙස පවතින බවයි. භූ දේශපාලනික සිරස්තලවලට හැඟීම් වේගයෙන් වෙනස් කළ හැකි අතර, ප්‍රවෘත්ති සිදුවීම් වටා අස්ථාවරත්වය අඛණ්ඩව ගලා යන බැවින් සාර්ව නිකුතු විශාල බලපෑමක් ඇති කරනු ඇත. වෙළඳුන් සහ දිගුකාලීන ආයෝජකයින් සඳහා, විකාශනය වන ඉදිරි දැක්ම සැරිසැරීමේදී අනුවර්තනය වීමේ හැකියාව සහ ලැබෙන දත්ත කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම ප්‍රධාන වනු ඇත.

ප්‍රධාන කරුණු

Greenland හා සම්බන්ධ භූ දේශපාලනික ආතතීන් ලිහිල් වීමත් සමඟ Wall Street හි හැඟීම් තියුනු ලෙස වැඩිදියුණු වූ අතර, ප්‍රධාන US දර්ශකවල පුළුල් පදනම් වූ පුනර්ජීවනයකට සහාය විය. එහෙත්, වෙළඳපොලේ ඉදිරි ගමන් මග රඳා පවතින්නේ හුදෙක් සිරස්තල අවදානම් අඩු කිරීම් මත නොව සාර්ව ආර්ථික දත්ත සහ ආයතනික ක්‍රියාකාරිත්වය මත ය. ඉදිරි සතිවලදී වෙළඳපල නායකත්වය සහ අස්ථාවරත්වය හැඩගස්වනු ඇති බැවින් වෙළඳුන් උද්ධමන දර්ශක සහ ඉපැයීම් වාර්තා සමීපව නිරීක්ෂණය කළ යුතුය.

‍

ඔව්, ජනාධිපති Donald Trump Davos සමුළුවේදී Greenland පිළිබඳ ඔහුගේ අදහස් ලිහිල් කිරීමෙන් පසුව වුවද, රත්රන් මිල තවදුරටත් ඉහළ යා හැකි බව විශ්ලේෂකයින් පවසයි. අවුන්සයකට ඩොලර් 4,900 ආසන්න වාර්තාගත ඉහළ අගයන්ගෙන් මිල පහත වැටී තිබුණද, මෙම පසුබෑම ඉල්ලුම බිඳ වැටීමකට වඩා ප්‍රධාන අවදානම් ලිහිල් වීම පිළිබිඹු කරයි. Spot gold $4,887.82 හි උපරිමයට ළඟා වී පසුබෑමකට ලක් වූ නමුත්, පසුගිය වසරේ 64% ක ඉහළ යාමෙන් පසුව, 2026 දී ලෝහය තවමත් 11% කින් ඉහළ ගොස් ඇත.

Trump ගේ වෙනස්වීම ක්ෂණික safe-haven ගලා ඒම අඩු කළ නමුත්, රත්රන් ඉහළට ගෙන යන ගැඹුරු බලවේග ලිහිල් කිරීමට එය එතරම් බලපෑමක් කළේ නැත. මහ බැංකු මිලදී ගැනීම්, පුද්ගලික අංශයේ විවිධාංගීකරණය සහ පවතින සාර්ව ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාවය ස්ථිරව පවතී. වෙළඳපල Davos සිරස්තල වලින් ඔබ්බට ගමන් කරන විට, වඩාත් සන්සුන් භූ දේශපාලනික තත්වයක් මධ්‍යයේ වුවද මෙම ව්‍යුහාත්මක සහයෝගයන්ට රත්රන් මිල දිගටම ඉහළට තල්ලු කළ හැකිද යන්න කෙරෙහි අවධානය යොමු වෙමින් පවතී.

රත්රන් මෙහෙයවන්නේ කුමක්ද?

රත්රන් වල නවතම පසුබෑම සිදු වූයේ භූ දේශපාලනික උත්සන්න වීමක් මගින් මෙහෙයවනු ලැබූ කෙටි ඉහළ යාමකට පසුවය. Greenland සම්බන්ධයෙන් US සහ යුරෝපය අතර ඇති වූ ආතතීන් හා බැඳුණු පෙර තීරුබදු තර්ජන ආයෝජකයින් bullion හි රැකවරණය පැතීමට පෙළඹවීය. ආරක්ෂාව සහ තීරණාත්මක ඛනිජ සඳහා ප්‍රවේශය සඳහා Greenland හි වැදගත්කම සැලකිල්ලට ගෙන, මෙම ආරවුල උපායමාර්ගික බරක් දැරූ අතර, පුළුල් වෙළඳ සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික බිඳ වැටීම් පිළිබඳ බිය වැඩි කළේය.

Trump Davos හි වඩාත් සමගි සම්පන්න ස්වරයක් ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පසු එම අවදානම් වාරිකය (risk premium) ලිහිල් විය. ඔහු බලය යෙදවීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය, තීරුබදු තර්ජන වලින් ඉවත් විය, සහ NATO මිතුරන් සමඟ දිගුකාලීන රාමු ගිවිසුමක් කරා ප්‍රගතියක් පෙන්නුම් කළේය. භූ දේශපාලනික කනස්සල්ල පහව යද්දී, රත්රන් මිල මෘදු වූ අතර, පෙර සැසියේදී 0.1% ක ඉහළ යාමකින් පසු Dollar Index ඉහළ යාමත් සමඟ US dollar හි මධ්‍යස්ථ නැවත පැමිණීමක් මගින් මෙම පියවර ශක්තිමත් විය.

එය වැදගත් වන්නේ ඇයි

රත්රන් වල හැසිරීම අවධාරණය කරන්නේ වෙළඳපල ප්‍රතිපත්ති ප්‍රතිඵලවලට වඩා දේශපාලන සංඥා වලට වැඩි වැඩියෙන් ප්‍රතිචාර දක්වන ආකාරයයි. තීරුබදු තර්ජනය පමණක් මිල $5,000 ආසන්නයට තල්ලු කිරීමට ප්‍රමාණවත් වූ අතර, සහතික කිරීම් කෙටි කාලීන ලාභ ලබා ගැනීම් (profit-taking) දිරිමත් කළේය. මෙම සංවේදීතාව පිළිබිඹු කරන්නේ සරල උද්ධමන වෙළඳාමකට වඩා ප්‍රතිපත්ති අවිනිශ්චිතතාවයට එරෙහිව hedge එකක් ලෙස රත්රන් වල කාර්යභාරයයි.

තීරණාත්මක ලෙස, රත්රන් ඉහළට ගෙන ගිය ගැනුම්කරුවන් ඉවත්ව යන බවට විශ්ලේෂකයින් දකින්නේ අල්ප සලකුණකි. Goldman Sachs සිය රත්රන් දැක්ම යාවත්කාලීන කර ඇති අතර, දැන් අපේක්ෂා කරන්නේ වසර අවසානය වන විට මිල අවුන්සයකට ඩොලර් 5,400 දක්වා ළඟා වනු ඇති බවයි, එය පෙර පුරෝකථනය වූ $4,900 ට වඩා ඉහළ අගයකි. රත්රන් වෙත පුද්ගලික අංශයේ විවිධාංගීකරණය දැන් මහ බැංකු ඉල්ලුම ද්‍රව්‍යමය වශයෙන් ශක්තිමත් කරන බව බැංකුව තර්ක කරයි.

වෙළඳපල සහ ආයෝජකයින් මත බලපෑම

ආයෝජකයින් සඳහා, පසුබෑම ආපසු හැරවීමකට වඩා ඒකාබද්ධ කිරීමක් (consolidation) ලෙස පෙනේ. රත්රන් එහි වාර්තාගත ඉහළ අගයෙන් ලිහිල් වීමෙන් පසු අවුන්සයකට ඩොලර් 4,800 ක් පමණ වෙළඳාම් වෙමින් පැවති නමුත්, 2023 මුල් භාගයේදී රත්රන් $1,865 ආසන්නයේ වෙළඳාම් වූ දා සිට මිල දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි වී ඇත. 

එම ඉහළ යාම මුලින් 2023 සහ 2024 දී නිල අංශයේ මිලදී ගැනීම් මගින් ද, වඩාත් මෑතකදී පුද්ගලික ඉල්ලුමේ ඉහළ යාම මගින් ද පදනම් වී ඇත.

වටිනා ලෝහ අවකාශය පුරා එහි බලපෑම් දැකිය හැකිය. අවදානම් හැඟීම් වැඩිදියුණු වීමත් සමඟ රත්රන් අනුගමනය කරමින්, Trump ගේ Davos අදහස් දැක්වීමෙන් පසු Silver දෛනික ඉහළ අගය වූ $95.56 සිට පසු බැස්සේය. භෞතික සැපයුමේ හෝ කාර්මික ඉල්ලුමේ වෙනස්වීම් වලට වඩා, භූ දේශපාලනික අවදානම් වාරිකවල (risk premiums) වෙනස්වීම් දැනට මිල ක්‍රියාකාරිත්වය තීරණය කරන බව මෙම පියවර යෝජනා කරයි.

රත්රන් වල ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව දෘඩ වත්කම් (hard assets) කෙරෙහි පුළුල් උනන්දුවක් ඇති කරයි. රත්රන් මූලික වූ රැලි වලදී බොහෝ විට නොසලකා හරිනු ලබන Platinum, ආයෝජකයින් වටිනා ලෝහ අවකාශය තුළ විවිධාංගීකරණය අපේක්ෂා කරන විට අවධානය දිනා ගනී. Platinum කාර්මික ඉල්ලුම් චක්‍රවලට වඩා සංවේදී වුවද, එහි සීමිත සැපයුම සහ autocatalysts සහ නැගී එන පිරිසිදු බලශක්ති තාක්ෂණයන්හි උපායමාර්ගික කාර්යභාරය, සාර්ව සහ ප්‍රතිපත්ති අවිනිශ්චිතතාවයට එරෙහිව ද්විතියික hedge එකක් ලෙස එහි ආකර්ෂණය ශක්තිමත් කරයි. ආයෝජකයින් හුදෙක් රත්රන් වල ගම්‍යතාවය පසුපස හඹා යාම පමණක් නොව, ස්පර්ශ කළ හැකි වත්කම් (tangible assets) කෙරෙහි අලුත් අවධානයක් යොමු කිරීම සඳහා පුළුල් ලෙස ස්ථානගත වන බව මෙම වෙනස යෝජනා කරයි.

විශේෂඥ දැක්ම

මහ බැංකු තවදුරටත් එකම ප්‍රධාන ගැනුම්කරුවන් නොවන බැවින් 2025 සිට රත්රන් රැලි වේගවත් වී ඇති බව Goldman Sachs තර්ක කරයි. නිල ආයතන දැන් සීමිත bullion සඳහා පුද්ගලික ආයෝජකයින් සමඟ තරඟ කරන බවත්, එය ඉහළ මිල පීඩනය තීව්‍ර කරන බවත් විශ්ලේෂකයින් වන Daan Struyven සහ Lina Thomas සඳහන් කළහ. මෙය වසර ගණනාවක ශක්තිමත් මහ බැංකු සමුච්චය කිරීම් අනුගමනය කරන අතර, එය වත්මන් රැලිය සඳහා අඩිතාලම දැමීය.

පුද්ගලික අංශයේ ඉල්ලුම සාම්ප්‍රදායික ETF ගලා ඒමෙන් ඔබ්බට පුළුල් වී ඇත. ඉහළ ශුද්ධ වටිනාකමක් ඇති පවුල් විසින් භෞතික රත්රන් මිලදී ගැනීම් ඉහළ යාම, call options භාවිතය වර්ධනය වීම සහ ගෝලීය සාර්ව ප්‍රතිපත්ති අවදානම් hedge කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති ආයෝජන නිෂ්පාදන පුළුල් කිරීම Goldman පෙන්වා දෙයි. 

නැගී එන වෙළඳපලවල් ඔවුන්ගේ සංචිත විවිධාංගීකරණය කිරීම දිගටම කරගෙන යන බැවින්, 2026 දී මසකට ටොන් 60 ක සාමාන්‍ය මහ බැංකු මිලදී ගැනීම් සමඟ, විභව Federal Reserve අනුපාත කප්පාදුවලින් සහාය ලැබෙනු ඇතැයි බැංකුව අපේක්ෂා කරයි.

මෙම දැක්ම යටින් පවතින්නේ රත්රන් වලට අනන්‍ය වූ ව්‍යුහාත්මක බාධාවකි. අනෙකුත් භාණ්ඩ මෙන් නොව, ඉහළ මිල ගණන් ඉක්මනින් වෙළඳපොළට නව සැපයුමක් ගෙන එන්නේ නැත. 

බොහෝ රත්රන් දැනටමත් පවතින අතර හුදෙක් අතින් අතට මාරු වේ, නව කැණීම් සෑම වසරකම ගෝලීය සැපයුමට දළ වශයෙන් 1% ක් එකතු කරයි. Goldman සඳහන් කරන පරිදි, රත්රන් මිල සාමාන්‍යයෙන් උපරිමයට ළඟා වන්නේ ඉල්ලුම අර්ථවත් ලෙස දුර්වල වූ විට පමණි - එනම් තිරසාර භූ දේශපාලනික සන්සුන් භාවය, අඩු වූ සංචිත විවිධාංගීකරණය හෝ Federal Reserve නැවත අනුපාත ඉහළ දැමීම් දෙසට මාරුවීම හරහාය.

ප්‍රධාන කරුණු

Trump ගේ Davos pivot එකෙන් පසු රත්රන් වල පසුබෑම එහි ව්‍යුහාත්මක bull case එක බිඳ වැටීමකට වඩා ප්‍රධාන අවදානම් ලිහිල් වීම පිළිබිඹු කරයි. මහ බැංකු මිලදී ගැනීම්, පුළුල් වන පුද්ගලික අංශයේ ඉල්ලුම සහ සීමිත සැපයුම ඉහළ මිල ගණන් වලට දිගටම සහාය වේ. භූ දේශපාලනික ආඛ්‍යාන වෙනස් වන විට කෙටි කාලීන අස්ථාවරත්වය ඇති විය හැකි නමුත්, රත්රන් ඉහළට ගෙන යන බලවේග වියැකී යන බවට විශ්ලේෂකයින් දකින්නේ අල්ප සාක්ෂියකි. ඊළඟ තීරණාත්මක පියවර සඳහා ආයෝජකයින් ප්‍රතිපත්ති සංඥා, ඩොලරයේ ශක්තිය සහ මහ බැංකු හැසිරීම නිරීක්ෂණය කළ යුතුය.

තාක්ෂණික දැක්ම

රත්රන් $4,800 පසුකර නැවුම් සර්වකාලීන ඉහළ අගයන් වෙත තල්ලු වී ඇති අතර, ඉහළ Bollinger Band එකෙන් ඔබ්බට වෙළඳාම් වෙමින් අන්ත ගම්‍යතා (momentum) අවධියක් සංඥා කරයි. ඒකාබද්ධ කිරීමට වඩා තිරසාර දිශානුගත පීඩනය පිළිබිඹු කරමින්, පටි (bands) පුළුල් ලෙස විහිදීමත් සමඟ අස්ථාවරත්වය ඉහළ මට්ටමක පවතී. 

ගම්‍යතා දර්ශක (Momentum indicators) ගැඹුරින් විහිදී ඇති අතර, RSI බහුවිධ කාල රාමු හරහා overbought වී ඇති අතර මාසික කියවීම අන්ත මට්ටම් ආසන්නයේ පවතී, ADX 30 ට වැඩි වීම ශක්තිමත්, පරිණත ප්‍රවණතා පරිසරයක් තහවුරු කරයි. සමස්තයක් වශයෙන්, මිල ක්‍රියාකාරිත්වය සක්‍රීය මිල සොයා ගැනීමක් (price discovery) පිළිබිඹු කරයි, එහිදී ප්‍රවණතා ශක්තිය සහ වෙහෙසට පත්වීමේ අවදානම (exhaustion risk) වත්මන් වෙළඳපල ව්‍යුහයේ සහජීවන ලක්ෂණ වේ.

Bitcoin හි තීරුබදු කම්පනය උත්සන්න වී ඇති අතර, මෙම චලනයට හේතුව පිළිබඳ ප්‍රශ්නය තීව්‍ර කර ඇත. භූ දේශපාලනික කම්පනයක් ලෙස ආරම්භ වූ දෙය දැන් පූර්ණ leverage ඉවත් කිරීමක් බවට පත්ව ඇත. බදාදා, Bitcoin 4% කින් පහත වැටී ඩොලර් 88,000 පමණ අගයකට පැමිණි අතර, කොටස්, බැඳුම්කර සහ මුදල් ඒකක හරහා අවදානම් මග හැරීම පැතිරීමත් සමඟ පාඩු තවදුරටත් වැඩි විය. පැය 24 ක් තුළ, මුළු crypto ද්‍රවකරණයන් (liquidations) ඩොලර් බිලියන 1.07 ඉක්මවා ගිය අතර, වෙළඳපල හැඟීම් කොතරම් ඉක්මනින් වෙනස් වී ඇත්ද යන්න එයින් පෙන්නුම් කරයි.

ආයෝජකයින් US අවදානම් නිරාවරණයෙන් ඉවත් වීමත් සමඟ මෙම නවතම පහත වැටීම සිදුවිය. Gold නව වාර්තාගත ඉහළ අගයන් කරා ඉහළ ගිය අතර, ඩොලර් අගය දුර්වල විය, සහ Wall Street මාස ගණනාවකට පසු එහි දරුණුතම පහත වැටීමට මුහුණ දුන්නේය. එම පසුබිම තුළ, Bitcoin තවදුරටත් තීරුබදු වලට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ පමණක් නොවේ - එය පුළුල් සාර්ව ආර්ථික (macro) යළි පිහිටුවීමක කොටසක් ලෙස පීඩන පරීක්ෂාවට ලක් වෙමින් පවතී.

Bitcoin හි චලනයන් මෙහෙයවන්නේ කුමක්ද?

ක්ෂණික ප්‍රේරකය ලෙස පවතින්නේ ජනාධිපති Donald Trump විසින් යුරෝපීය ජාතීන් අටකට එරෙහිව එල්ල කරන ලද තීරුබදු තර්ජනයයි. මෙය US විසින් ග්‍රීන්ලන්තය (Greenland) හි පාලනය ලබා ගත යුතු බවට ඔහු කරන බල කිරීම හා බැඳී පවතී. Trump මෙම සතියේදී සිය ස්ථාවරය දැඩි කරමින් ප්‍රකාශ කළේ උපායමාර්ගය සම්බන්ධයෙන් "ආපසු හැරීමක් නොමැති" බවයි, එය පුළුල් වන වෙළඳ යුද්ධයක් පිළිබඳ බිය නැවත ඇති කළේය. දැනටමත් අස්ථාවර වී ඇති වෙළඳපල, අවදානම් වත්කම් හරහා නිරාවරණය අඩු කරමින් ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වීය.

Crypto තුළ, leverage දුර්වල ස්ථානය බවට පත් විය. CoinGlass දත්ත පෙන්වා දෙන්නේ පසුගිය පැය 24 තුළ Bitcoin ඩොලර් මිලියන 359.27 ක් ද්‍රවකරණය (liquidated) වී ඇති බවයි. Long positions මගින් හානියෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් අවශෝෂණය කර ගත් අතර, ඩොලර් මිලියන 324.74 ක් අතුගා දැමූ අතර, ඊට සාපේක්ෂව shorts හි අතුගා දැමීම ඩොලර් මිලියන 34.53 ක් පමණි. 

එය වැදගත් වන්නේ ඇයි

Bitcoin ඩොලර් 88,000 දක්වා පහත වැටීම වෙළඳුන් සඳහා තීරණාත්මක යථාර්ථයක් තහවුරු කරයි: සාර්ව ආර්ථික (macro) පීඩන කාලවලදී, crypto ගෝලීය අවදානම් හැඟීම් සමඟ තදින් බැඳී පවතී. US කොටස් වෙළඳපල තියුනු ලෙස විකිණී යාම සහ ඩොලර් අගය දුර්වල වීමත් සමඟ, Bitcoin වෙන්වී ක්‍රියා කරනවා වෙනුවට එම "risk-off" ආවේගයම අනුගමනය කළේය. දිගුකාලීන සහසම්බන්ධතා විවාදාත්මකව පැවතුනද, කෙටි කාලීනව මෙය හෙජ් (hedge) ආඛ්‍යානයට අභියෝග කරයි.

පුළුල් සන්දර්භය වැදගත් වේ. Wall Street සතියේ දරුණුතම පහරට ලක් වූ අතර, S&P 500 2.06% කින් පහත වැටුණු අතර Nasdaq 2.4% කින් පහත වැටුණි, ඉන්පසු futures මධ්‍යස්ථව ස්ථාවර විය. කොටස්, ණය සහ මුදල් ඒකක සියල්ල එකවර පීඩනයට ලක් වූ විට, leveraged වත්කම් පළමුව පීඩාවට පත්වන ප්‍රවණතාවක් ඇත - සහ Bitcoin නැවත වරක් එම high-beta කාණ්ඩයේ කොටසක් ලෙස සැලකේ.

Crypto වෙළඳපල සහ වෙළඳුන් කෙරෙහි බලපෑම

ගැඹුරු විකිණී යාම ජනවාරි මස මුලදී ගොඩනඟා ගත් විශ්වාසය මකා දැමීය, එවිට ETF ගලා ඒම Bitcoin ඩොලර් 98,000 ආසන්නයට තල්ලු කිරීමට උපකාරී විය. ඒ වෙනුවට, අවධානය ප්‍රාග්ධන සංරක්ෂණය වෙත යොමු වී ඇත. Ether, Bitcoin සමඟම පහත වැටුණු අතර, altcoins සාපේක්ෂව කුඩා ද්‍රවකරණ පරිමාවක් දුටුවේය, එය විශාලතම ටෝකන තුළ වඩ වඩාත් සංකේන්ද්‍රණය වී ඇති ස්ථානගත කිරීම් පිළිබිඹු කරයි.

ඒ අතරම, බලහත්කාරයෙන් deleveraging කිරීම සමහර දිගුකාලීන වැඩ කටයුතු සිදු කරමින් පවතී. CryptoQuant හි විශ්ලේෂකයින් මීට පෙර සටහන් කර ඇත්තේ ආක්‍රමණශීලී ද්‍රවකරණයන් බොහෝ විට දුර්වල ස්ථානගත කිරීම් ඉවත් කරන බවත්, පසුව සිදුවන විකිණී යාමේ අවදානම අඩු කරන බවත්ය. සාර්ව ආර්ථික පීඩනය ස්ථාවර වුවහොත්, අඩු leverage සහිත වෙළඳපලක් වඩාත් ස්ථිර පදනමක් සැපයිය හැකිය - නමුත් නුදුරු කාලීන volatility ඉහළ මට්ටමක පවතී.

"Sell America" වෙළඳාම ගොඩනැගෙද්දී Gold ඉහළ යයි

Crypto අරගල කරන අතරතුර, සාම්ප්‍රදායික ආරක්ෂිත වත්කම් ඉහළ ගියේය. ආයෝජකයින් ආරක්ෂාව වෙත යොමු වීමත් සමඟ Spot gold පළමු වරට අවුන්සයකට ඩොලර් 4,800 පසු කළ අතර රිදී (silver) ද වාර්තාගත ඉහළ අගයන් කරා ළඟා විය. සමහර උපායමාර්ගිකයින් විසින් මෙම පියවර වර්ධනය වන "Sell America" වෙළඳාමක් ලෙස හඳුන්වා දී ඇති අතර, එය පහත වැටෙන කොටස්, දුර්වල ඩොලරය සහ ඉහළ යන රන් මගින් සලකුණු කෙරේ.

වෙළඳ ආතතීන් එම ආඛ්‍යානයේ කේන්ද්‍රයේ පවතී. යුරෝපීය ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් ඔවුන්ගේ ප්‍රතිචාරය සූදානම් කරමින් සිටින අතර, EU බ්‍රසල්ස් හි හදිසි සමුළුවක් පැවැත්වීමට නියමිතව ඇති අතර US ආනයන මත යුරෝ බිලියන 93 (ඩොලර් බිලියන 109) වටිනා පළිගැනීමේ තීරුබදු පැනවීමට සලකා බලයි. මෙවැනි ක්‍රියාවන් උත්සන්න වීමේ අපේක්ෂාව Bitcoin ඇතුළු අවදානම් වත්කම් සඳහා අවිනිශ්චිතතාවයේ තවත් ස්ථරයක් එක් කරයි.

විශේෂඥ දැක්ම

තාක්ෂණික දෘෂ්ටි කෝණයකින් බලන කල, Bitcoin පීඩනයට ලක්ව ඇතත් තවම බිඳ වැටී නොමැත. ඩොලර් 90,000 ආසන්නයේ පැවති පෙර සහාය (support) දැන් පරීක්ෂාවට ලක් වෙමින් පවතින අතර, එම මට්ටමට වඩා පහළින් පවතින අඛණ්ඩ දුර්වලතාවය ගැඹුරු නිවැරදි කිරීමේ අදියරක් සඳහා වන කාරණය ශක්තිමත් කරනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, සමහර විශ්ලේෂකයින් ප්‍රවණතා වෙනසක් ඉක්මනින් උපකල්පනය කිරීමට එරෙහිව අනතුරු අඟවයි.

Crypto බදු වේදිකාවක් වන Koinly හි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී Robin Singh සඳහන් කරන්නේ පෙබරවාරි ඓතිහාසිකව Bitcoin හි ප්‍රබලතම මාසවලින් එකක් වී ඇති අතර, පසුගිය දශකය තුළ සාමාන්‍යයෙන් ඉලක්කම් දෙකේ ප්‍රතිලාභ ලබා දී ඇති බවයි. "නමුත් අඩු කාර්ය සාධනය පුදුමයට කරුණක් නොවනු ඇත, එය අනිවාර්යයෙන්ම නරක දෙයක් නොවේ," ඔහු පැවසුවේ, ඒකාබද්ධ කිරීම (consolidation) පුළුල් චක්‍රය පීලි පැනීමට වඩා අපේක්ෂාවන් යළි පිහිටුවිය හැකි බව යෝජනා කරමිනි.

ප්‍රධාන කරුණු

Bitcoin හි තීරුබදු කම්පනය උත්සන්න වී ඇති අතර, leverage ඉවත් වීම සහ සාර්ව ආර්ථික පීඩනය පැතිරීමත් සමඟ මිල ගණන් ඩොලර් 88,000 දක්වා පහත වැටී ඇත. දැනට, මෙම පියවර crypto-විශේෂිත දුර්වලතාවයට වඩා භූ දේශපාලනය සහ ගෝලීය අවදානම් මග හැරීම මගින් මෙහෙයවනු ලබන බව පෙනේ. Gold ඉහළ යාම සහ වෙළඳ ආතතීන් උත්සන්න වීමත් සමඟ, Bitcoin පුළුල් වෙළඳපල යළි පිහිටුවීමක හරස් ප්‍රවාහයන්ට හසු වී ඇත. මෙය ගැඹුරු ප්‍රවණතා වෙනසක් ද නැතහොත් වේදනාකාරී පසුබෑමක් ද යන්න සාර්ව ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාවය කොතරම් ඉක්මනින් ලිහිල් වීමට පටන් ගනීද යන්න මත රඳා පවතී.

Bitcoin තාක්ෂණික දැක්ම

මෑත කාලීන ඉහළ අගයන්ගෙන් තියුනු පසුබෑමෙන් පසු Bitcoin ඒකාබද්ධ (consolidating) වෙමින් පවතින අතර, මිල නිර්වචනය කළ පරාසයක් තුළ පවතින අතර ඩොලර් 84,700 ප්‍රදේශයට ඉහළින් පවතී. Bollinger Bands පෙර පුළුල් වීමේ කාල පරිච්ඡේදයකින් පසු පටු වී ඇති අතර, දිශානුගත ගම්‍යතාවය මන්දගාමී වී ඇති බැවින් volatility හි සංකෝචනයක් පෙන්නුම් කරයි. 

ගම්‍යතා දර්ශක මෙම ස්ථාවර වීමේ අදියර පිළිබිඹු කරයි: RSI ක්‍රමයෙන් ඉහළ යමින් පවතින නමුත් මධ්‍ය රේඛාවට පහළින් පවතී, එය පෙර ශක්තියට තවමත් පැමිණ නොමැති යථා තත්ත්වයට පත්වන ගම්‍යතාවයක් සංඥා කරයි. ව්‍යුහාත්මකව, වෙළඳපල ඩොලර් 104,000 සහ ඩොලර් 114,000 අවට ඇති පැරණි ප්‍රතිරෝධක කලාපවලට පහළින් සීමා වී ඇති අතර, වත්මන් මිල හැසිරීම ක්‍රියාකාරී මිල සොයා ගැනීමට වඩා සමතුලිතතාවය සහ ඒකාබද්ධ කිරීම යෝජනා කරයි.

Gold’s surge beyond $4,800 an ounce has been widely framed as a record-breaking moment. That description is accurate, but incomplete, according to some analysts. Prices have climbed more than 5% in a single week, a move that coincided with sharp shifts in currencies, bonds, and investor behaviour rather than any single economic data point. This was not a rally driven solely by inflation fears.

Instead, gold’s breakout reflects a deeper repricing of political risk, global trust, and capital safety. As tensions between the United States and Europe escalate over Greenland and trade policy, investors are reassessing where stability truly resides. In that context, $4,800 may prove less like a peak and more like a new reference point.

What’s driving Gold’s breakout?

The immediate catalyst has been a sharp rise in geopolitical risk centred on the Arctic and transatlantic trade relations. U.S. President Donald Trump’s insistence that there is “no going back” on Greenland, coupled with threats of tariffs on eight European countries, injected uncertainty into markets already sensitive to political shocks. European leaders pushed back forcefully, with French President Emmanuel Macron warning against coercion and signalling potential retaliation.

Markets reacted not to rhetoric alone, but to the implications for alliances and capital flows. The U.S. Dollar Index fell nearly 1%, marking its steepest decline since April, while U.S. bond prices slid and yields spiked. 

The euro strengthened, and European officials reportedly discussed suspending approval of a U.S. trade deal agreed last year. In that environment, gold benefited from being neither a currency nor a sovereign liability.

Monetary policy has played a secondary role. Strong U.S. labour data pushed expectations for the next Federal Reserve rate cut back to June, reinforcing the “higher for longer” narrative. Ordinarily, that would weigh on gold. This time, political risk overwhelmed rate dynamics, underscoring how the metal’s function is shifting from inflation hedge to geopolitical insurance.

Why it matters

Gold’s rally matters because it signals a broader erosion of confidence in traditional safe havens. The latest move coincided with what traders openly described as a “sell America” trade, as global investors reduced exposure to U.S.-centric assets. Krishna Guha of Evercore ISI described the environment as a “much broader global risk-off,” driven by political uncertainty rather than economic slowdown.

Ray Dalio framed the issue even more starkly at the World Economic Forum in Davos. He warned that trade conflicts can morph into capital wars, in which countries reassess their willingness to finance U.S. deficits or to accumulate U.S. debt. Gold’s surge reflects that concern. When trust in financial leadership weakens, neutrality commands a premium.

This shift challenges the long-held assumption that government bonds are the ultimate refuge. Rising debt levels, political polarisation, and strategic rivalry have diluted that role. Gold’s breakout suggests investors are redefining what safety looks like in a fragmented world.

Impact on markets and investors

The effects have rippled across asset classes. Precious metals broadly advanced, with silver also hitting fresh highs. Equity markets reacted unevenly, with mining stocks benefiting while sectors exposed to trade disruptions lagged. Bond markets told a clearer story, with higher yields signalling capital exiting U.S. fixed income rather than rotating within it.

Currency volatility reinforced gold’s momentum. The dollar’s sharp drop amplified the metal’s appeal, creating a feedback loop that historically accompanies major gold advances. When currencies wobble, gold often serves as a benchmark that sits outside central bank influence.

Institutional demand adds another layer of support. Central banks have steadily increased gold reserves in recent years as part of diversification strategies. That accumulation suggests this rally is not driven solely by speculative excess, but by long-term allocation decisions that tend to persist even after volatility fades.

Expert outlook

Whether gold extends its rally from here remains debated. Some analysts expect consolidation after such a rapid move, especially if diplomatic tensions cool or currency markets stabilise. Others argue that meaningful peaks usually coincide with resolution, not escalation, and little about the current geopolitical backdrop points to resolution.

One senior precious-metals strategist described the move as a “structural repricing driven by geopolitics and confidence shifts rather than short-term fear.” That view implies that former resistance levels may now act as psychological support. If geopolitical tension, fiscal pressure, and alliance uncertainty persist, gold’s role in portfolios is likely to expand further.

Markets will be watching developments around U.S.–EU relations, trade policy, and central bank reserve behaviour closely. These signals, rather than day-to-day price swings, will determine whether $4,800 marks the end of a range or merely the start of a higher one.

Key takeaway

Gold’s break above $4,800 reflects more than a rush to safety. It signals a reassessment of political risk, currency stability, and global trust. With central bank demand underpinning prices and geopolitical tension unresolved, this move may represent a new baseline rather than a blow-off top. What happens next will depend less on economic data and more on diplomacy, trade, and confidence in global leadership.

Gold technical outlook

Gold has pushed into fresh all-time highs past $4,800, trading beyond the upper Bollinger Band and signalling an extreme momentum phase. Volatility remains elevated, with the bands widely expanded, reflecting sustained directional pressure rather than consolidation. 

Momentum indicators are deeply stretched, with the RSI overbought across multiple timeframes and the monthly reading near extreme levels, while the ADX above 30 confirms a strong, mature trend environment. Overall, price action reflects active price discovery, where trend strength and exhaustion risk are coexisting features of the current market structure.

Hard assets are no longer behaving like a niche hedge. In 2025, gold pushed decisively into record territory, silver surged nearly 150%, and platinum rose more than 120% - a scale of movement that signals something deeper than a short-lived flight to safety, according to analysts. At the same time, traditional defensive assets such as the US dollar and long-dated Treasuries have struggled to perform when geopolitical risk flares.

As investors look beyond the initial rush into gold and silver, attention is shifting toward what comes next. With supply constraints tightening, strategic classifications changing, and geopolitics increasingly shaping commodity markets, platinum is emerging as a serious question for 2026 rather than a forgotten footnote.

What’s driving the hard-asset shift?

The renewed US–Europe standoff over Greenland has reinforced demand for precious metals, but it did not create it. Gold and silver were already rallying before geopolitical tensions resurfaced, driven by rising concerns over fiscal discipline, monetary credibility, and institutional reliability in the United States. Long-end Treasury yields climbing during risk events have become a recurring signal that confidence, not growth, is being questioned.

This environment has exposed a critical vulnerability in portfolio construction. Assets that depend on government promises - currencies and sovereign bonds - are no longer providing consistent protection when uncertainty rises. As a result, capital has flowed toward assets that lie entirely outside the financial system. Gold benefits first in these moments, but history shows that once the hard-asset theme takes hold, it tends to broaden.

Why it matters

What distinguishes this cycle from previous risk episodes is the erosion of trust in traditional safe havens, according to analysts. The dollar and the yen have struggled to attract the defensive flows they once did, while US Treasuries have reacted to geopolitical stress with higher yields rather than lower ones.

 Markets appear increasingly sensitive to the scale of US deficits and the perception that monetary policy could face political pressure in the coming years.

Analysts have begun to frame the move into hard assets as structural rather than tactical. Ole Hansen of Saxo Bank has argued that metals are now responding to “system-level doubt rather than headline-driven fear”. In that context, diversification within the hard-asset space becomes as important as initial exposure, which helps explain why attention is expanding beyond gold.

Impact on the metals market

Gold remains the anchor, according to analysts, but silver’s outsized rally has started to raise questions. At current levels, silver risks triggering a collapse in industrial demand, particularly in price-sensitive sectors. That does not invalidate the bullish case, but it does complicate it, encouraging investors to reassess relative value within precious metals rather than adding indiscriminately.

Platinum stands out in this reassessment. Despite its strong performance in 2025, it remains well below its historical highs and has lagged gold over the past several years. More importantly, its supply-and-demand dynamics look increasingly fragile. Unlike gold, platinum is both an investment asset and a critical industrial input, making it more sensitive to shifts in manufacturing, regulation, and geopolitics.

Platinum’s supply constraints and industrial reality

Roughly 42% of platinum demand still comes from the automotive sector, where it is used in catalytic converters. For years, expectations of rapid electric vehicle adoption weighed heavily on prices. Those assumptions are now being revised. TD Securities expects internal combustion engine demand, especially in the US, to remain more resilient than previously forecast, offering continued support for platinum and palladium.

At the same time, supply is tightening. The World Platinum Investment Council reported that above-ground inventories now cover only about 5 months of demand, after 3 consecutive years of deficits. 

Limited investment in new mining projects has capped production growth, leaving the market exposed to shocks. According to Nicky Shiels of MKS PAMP, the sector faces “persistent structural deficits” rather than temporary imbalances.

Geopolitics, critical metals, and strategic stockpiling

Platinum’s outlook has also been reshaped by politics. In November 2025, the US Geological Survey classified platinum and palladium as critical metals, elevating their strategic importance. That designation has intensified discussions around supply security, trade policy, and inventory management at both corporate and state levels.

The possibility of US tariffs under an ongoing Section 232 investigation, even if delayed, has reinforced a shift toward “just-in-case” stockpiling. In physical markets such as London, this has contributed to an artificial tightness, as material is withheld from circulation. In a world where strategic resources are increasingly treated as national assets, price formation is no longer purely an economic process.

Expert outlook for 2026

Forecasts for platinum in 2026 reflect this tension between opportunity and risk. MKS PAMP sees prices potentially reaching $2,000 per ounce, while TD Securities expects averages closer to $1,800 in the second half of the year. At the more cautious end, BMO Capital Markets projects prices around $1,375, arguing that any oversupply could ease pressure on spot markets.

What unites these views is uncertainty around inventories. WPIC scenarios suggest that continued exchange inflows could deepen deficits, while sustained outflows might even push the market into surplus by 2026. That sensitivity underscores why platinum is increasingly viewed as a strategic question rather than a simple continuation of the gold trade.

Key takeaway

The hard-asset rally is no longer just about gold. It reflects a deeper shift in how investors view risk, trust, and diversification. As silver tests levels that strain industrial demand, platinum is moving into focus as a metal shaped by supply tightness, strategic importance, and geopolitical risk. For 2026, the critical signals to watch will be inventories, trade policy, and whether investor demand expands beyond gold into the broader precious metals complex.

Platinum technical outlook

Platinum remains elevated following a sharp upside acceleration, with price consolidating near recent highs while trading along the upper Bollinger Band. The sustained width of the bands reflects persistently high volatility, even as the pace of the advance has slowed. 

Momentum indicators show a moderation rather than a reversal, with the RSI dipping back toward the midline after previously reaching stretched levels. From a structural perspective, the broader move remains intact above the $2,200 area, while earlier breakout zones near $1,650 and $1,500 sit well below current prices, underscoring the magnitude of the recent advance. Overall, current price action reflects a pause near highs within a still-elevated volatility regime.

වොෂින්ටනයෙන් එල්ල වූ භූ දේශපාලනික අවදානම වෙළඳපල විසින් අවබෝධ කර ගැනීමත් සමඟ ආසියානු වෙළඳාමේ මුල් භාගයේදී රන් සහ රිදී නව වාර්තාගත ඉහළ මට්ටම් කරා ඉහළ ගියේය. එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ග්‍රීන්ලන්තය සම්බන්ධයෙන් යුරෝපීය මිතුරන් මත පුළුල් තීරුබදු පැනවීමට කළ නිවේදනය ආයෝජකයින් කම්පනයට පත් කළ අතර, එය ආරක්ෂිත වත්කම් වෙත යොමු වීමට සහ ගෝලීය කොටස් වෙළඳපල අස්ථාවර කිරීමට හේතු විය.

මෙම වෙනස්කම් උද්ධමනය හෝ පොලී අනුපාත කප්පාදුව සමඟ එතරම් සම්බන්ධයක් නොතිබුණි. ඒ වෙනුවට, එය වෙළඳාම බෙදී යාම, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික බිඳවැටීම් සහ භූ දේශපාලනික බලපෑම් ලෙස තීරුබදු ආයුධයක් ලෙස භාවිතා කිරීම පිළිබඳ වර්ධනය වන නොසන්සුන්තාව පිළිබිඹු කරයි. අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා ආතතීන් පැතිර යද්දී, රන් සහ රිදී නැවත වරක් උද්ධමන ආවරණවලට වඩා දේශපාලන බැරෝමීටර ලෙස ක්‍රියා කරයි.

රන් සහ රිදී ඉහළ යාමට හේතුව කුමක්ද?

රන් මිලෙහි පුපුරන සුලු චලනය සඳහා ආසන්නතම හේතුව වන්නේ එක්සත් ජනපදයට ග්‍රීන්ලන්තය මිලදී ගැනීමට ඉඩ නොදෙන්නේ නම් පෙබරවාරි 1 සිට යුරෝපීය රටවල් අටක් මත 10% ක තීරුබදු පැනවීමටත්, ජුනි මාසය වන විට එය 25% දක්වා ඉහළ නැංවීමටත් ට්‍රම්ප් කළ තර්ජනයයි. ඉලක්ක කරගත් ජාතීන් අතර ජර්මනිය, ප්‍රංශය, ඩෙන්මාර්කය, එක්සත් රාජධානිය, ස්වීඩනය, නෝර්වේ, ෆින්ලන්තය සහ නෙදර්ලන්තය ඇතුළත් වේ - මේ සියල්ල දිගුකාලීන එක්සත් ජනපද මිතුරන් වේ.

වෙළඳපල ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ තීරුබදු වලට පමණක් නොව, ඒවා මගින් ඇති කරන පූර්වාදර්ශයට ය. වෙළඳ ප්‍රතිපත්තිය භෞමික ඉල්ලීම් සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ කිරීම ආර්ථික බලහත්කාරයේ තියුණු උත්සන්න වීමක් නියෝජනය කරයි. ආයෝජකයින් ඉක්මනින්ම පළිගැනීමේ අවදානම, ප්‍රතිපත්ති අඩපණ වීම සහ දිගුකාලීන අවිනිශ්චිතතාවය මිල කළ අතර, එවැනි තත්වයන් යටතේ රන් ඓතිහාසිකව වර්ධනය වේ. යුරෝපීය නිලධාරීන් අනතුරු ඇඟවූයේ මෙම පියවර අත්ලාන්තික් සබඳතාවල "භයානක පහළට වැටීමක්" අවදානමට ලක් කරන බවත්, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවයට මෙම ප්‍රතිවිපාක පාලනය කිරීමට අපහසු විය හැකි බවත්ය.

රිදී ද රන් අනුගමනය කරමින් ඉහළ ගොස් ඇති නමුත් වැඩි අස්ථාවරත්වයක් පෙන්නුම් කරයි. රන් බිය නිසා ඇතිවන ගලා ඒමෙන් ක්ෂණිකව ප්‍රතිලාභ ලබන අතර, රිදී වල ප්‍රතිචාරය ආරක්ෂිත වත්කම් ඉල්ලුම සහ කාර්මික බාධා කිරීම් පිළිබඳ කනස්සල්ලේ මිශ්‍රණයක් පිළිබිඹු කරයි. 

යුරෝපීය නායකයින් එක්සත් ජනපද භාණ්ඩ යුරෝ බිලියන 93 ක් තරම් ප්‍රමාණයක් මත පළිගැනීමේ ක්‍රියාමාර්ග ගැන විවෘතව සාකච්ඡා කිරීමත් සමඟ, සැපයුම් දාම බිඳ වැටීම සහ නිෂ්පාදන ක්‍රියාකාරකම් මන්දගාමී වීම පිළිබඳ බිය රිදී මිල ගණන් වලටද බලපෑම් කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ.

මෙය වැදගත් වන්නේ ඇයි

මෙම ඉහළ යාම වැදගත් වන්නේ එය වටිනා ලෝහවල චලනයන් මෙහෙයවන සාධකවල වෙනසක් පෙන්නුම් කරන බැවිනි. ශක්තිමත් එක්සත් ජනපද ශ්‍රම වෙළඳපල දත්ත සහ කෙටි කාලීන Federal Reserve පොලී අනුපාත කප්පාදු කිරීමේ අපේක්ෂාවන් මැකී ගියද මෑත කාලීන රන් ශක්තිය දිගටම පැවතුනි. අනාගත වෙළඳපල දැන් ඊළඟ Fed ලිහිල් කිරීම ජුනි මාසයට පෙර සිදු නොවන බවට මිල කර ඇතත්, රන් දිගටම ඉහළ යයි.

එම විෂමතාවය ගැඹුරු කනස්සල්ලක් ඉස්මතු කරයි. ආයෝජකයින් තවදුරටත් පොලී අනුපාත හෝ උද්ධමන ගමන් පථ කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු නොකරයි. ඒ වෙනුවට, ඔවුන් පහසුවෙන් ආකෘතිගත කිරීමට හෝ හෙජ් කිරීමට නොහැකි දේශපාලන අවදානමට ප්‍රතිචාර දක්වයි. 

Saxo Markets හි ප්‍රධාන ආයෝජන උපායමාර්ගික Charu Chanana ප්‍රකාශ කළ පරිදි, ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය වන්නේ මෙය "වාචාලකමේ සිට ප්‍රතිපත්තියට" ගමන් කරන්නේද යන්නයි, මන්ද කාලසීමාවන් නියම කළ පසු, වෙළඳපල තර්ජනය සැබෑ ලෙස සැලකිය යුතුය.

වෙළඳපල, වෙළඳාම සහ ආයෝජකයින් කෙරෙහි බලපෑම

පුළුල් වෙළඳපල ප්‍රතිචාරය වේගවත් විය. යුරෝපීය සහ එක්සත් ජනපද කොටස් අනාගත ගිවිසුම් පහත වැටුණු අතර, එක්සත් ජනපද ඩොලරය යුරෝ, ස්ටර්ලින් සහ යෙන් වලට එරෙහිව දුර්වල විය. එම දුර්වල ඩොලරය රන් සඳහා සාම්ප්‍රදායික බාධාවක් ඉවත් කළ අතර, එහි ඉහළ යාමේ ගම්‍යතාවය වැඩි කළේය. 

වැදගත්ම දෙය නම්, එක්සත් ජනපද බැඳුම්කර අස්වැන්න ඉහළ මට්ටමක පවතින විට පවා මෙය සිදුවීමයි, එයින් තහවුරු වන්නේ මෙම පියවර මූල්‍ය ලිහිල් කිරීමට වඩා අවදානම් මග හැරීම මගින් මෙහෙයවනු ලබන බවයි.

රිදී වල කාර්යභාරය වඩාත් සංකීර්ණ වේ. ගෝලීය ආර්ථිකය අවපාතයකට ඇද නොදමා වෙළඳ ආතතීන් උත්සන්න වුවහොත්, දැඩි සැපයුම් තත්වයන් සහ උපායමාර්ගික කර්මාන්තවලට නිරාවරණය වීම හේතුවෙන් රිදී රන් අභිබවා යා හැකිය. කෙසේ වෙතත්, තීරුබදු කාර්මික නිෂ්පාදනය සැලකිය යුතු ලෙස මන්දගාමී කළහොත්, ඍණාත්මක වර්ධන සිරස්තල මත රිදී තියුණු පසුබෑමකට මුහුණ දිය හැකිය. එම ද්විත්ව නිරාවරණය දැන් රිදී වෙළඳපල තුළ දක්නට ලැබෙන වැඩි අස්ථාවරත්වය පැහැදිලි කරයි.

ආයෝජකයින් සඳහා පණිවිඩය පැහැදිලිය. වටිනා ලෝහ නැවත වරක් කළඹ රක්ෂණයක් ලෙස සලකනු ලැබේ. ETF ගලා ඒම සහ ව්‍යුත්පන්න ස්ථානගත කිරීම් යෝජනා කරන්නේ භෞතික පරිභෝජනය ද්විතියිකව පවතින විට පවා ආයතනික ඉල්ලුම වේගවත් වන බවයි. අවධානය යොමු වී ඇත්තේ ප්‍රාග්ධන සංරක්ෂණය මිස ස්වර්ණාභරණ හෝ කාර්මික භාවිතය නොවේ.

විශේෂඥ දැක්ම

ඉදිරි කාලය දෙස බලන විට, රන් සඳහා කෙටි කාලීන ගමන් පථය රඳා පවතින්නේ ට්‍රම්ප්ගේ තීරුබදු තර්ජන ක්‍රියාත්මක කරන්නේද නැතහොත් සාකච්ඡා හරහා ලිහිල් කරන්නේද යන්න මතය. පෙබරවාරි 1 වෙළඳපල සඳහා තීරණාත්මක දිනයක් බවට පත්ව ඇත. ප්‍රතිපත්තිමය ක්‍රියාමාර්ග තහවුරු කිරීම රන් මිල තවදුරටත් ඉහළට තල්ලු කළ හැකි අතර, පළිගැනීම් සිදුවුවහොත් සමහර බැංකු විශ්ලේෂකයින් දැනටමත් අවුන්සයකට ඩොලර් 4,800 ට වැඩි අවස්ථා ගෙනහැර දක්වයි.

රිදී වල දැක්ම වෙළඳ ආතතීන් ආර්ථික ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සමඟ ඡේදනය වන ආකාරය මත රඳා පවතී. ස්ථාවර වර්ධනයක් සමඟ ඒකාබද්ධ වූ අඛණ්ඩ භූ දේශපාලනික ආතතිය සාපේක්ෂ පදනමක් මත රිදී සඳහා වාසිදායක වනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, වෙළඳ ප්‍රවාහයන්ගේ තියුණු පිරිහීමක් රන් එහි පෙරමුණ පුළුල් කිරීමට ඉඩ ඇත. ආරවුල සැලකිය යුතු ලෙස උත්සන්න කළ හැකි කලාතුරකින් භාවිතා වන මෙවලමක් වන සමූහයේ ප්‍රති-බලහත්කාර මෙවලම සක්‍රිය කිරීම වටා ඇති යුරෝපා සංගමයේ සාකච්ඡා ද ආයෝජකයින් බලා සිටී.

ප්‍රධාන කරුණු

රන් මිලෙහි වාර්තාගත ඉහළ යාම දේශපාලන කම්පනයකට ප්‍රතිචාරයක් මිස ආර්ථික දුර්වලතාවයක් නොවේ. ට්‍රම්ප්ගේ ග්‍රීන්ලන්තය හා සම්බන්ධ තීරුබදු තර්ජන වෙළඳ යුද්ධ බිය නැවත පණ ගන්වා ඇති අතර ආයෝජකයින් දෘඩ වත්කම් වෙත තල්ලු කර ඇත. වර්ධන අවදානම් වලට වැඩි සංවේදීතාවයක් තිබුණද රිදී ද ඊට සහභාගී වේ. මෙම රැලිය දීර්ඝ වේද යන්න දැන් එක් ප්‍රශ්නයක් මත රඳා පවතී: මෙම තර්ජන ප්‍රතිපත්ති බවට පරිවර්තනය වේද, නැතහොත් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවය නැවත පාලනය ලබා ගනීවිද?

රිදී තාක්ෂණික දැක්ම

රිදී ඩොලර් 93 ක් පමණ දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, දින 30 ක් තුළ 38.7% කට ආසන්න ලාභයක් සනිටුහන් කර ඇත. වෙළඳ පරිමාව සාමාන්‍ය මට්ටම් මෙන් 15 ගුණයක් පමණ ලෙස ගණන් බලා ඇත - එය දශක ගණනාවක් තුළ දක්නට ලැබුණු වඩාත්ම ආක්‍රමණශීලී රිදී රැලි වලින් එකකි. මෙම පියවර රිදී මිල දිගු කිරීමේ භූමියක ස්ථිරව පිහිටුවා ඇති අතර, තාක්ෂණික තත්වයන් බොහෝ විට අවසාන අදියර හෝ පිපිරුම් අවධීන් සමඟ සම්බන්ධ වේ. පුළුල් වටිනා ලෝහ ගම්‍යතා පසුබිම ශක්තිමත් කරමින් රන් ද තියුනු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත.

ප්‍රවණතා ශක්තිය ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකි මට්ටමක පවතී. 52 ආසන්නයේ ඇති ADX කියවීම් ඉතා ශක්තිමත්, පරිණත ප්‍රවණතාවක් පෙන්නුම් කරන අතර, ගම්‍යතා දර්ශක කාල රාමු හරහා විහිදී ඇත: RSI දෛනික ප්‍රස්ථාරයේ 70 ට ඉහළින්, සතිපතා 86 ට ආසන්නව සහ මාසිකව 90 ට ඉහළින් පවතී. මෙම සංයෝජනය ප්‍රබල ඉහළ යාමේ ගම්‍යතාවයක් පිළිබිඹු කරයි, නමුත් රැලිය පරිණත වන විට වර්ධනය වන වෙහෙසට පත්වීමේ අවදානම ද ඉස්මතු කරයි.

මිල පුළුල් වන අස්ථාවරත්වය සමඟ ඉහළ Bollinger Band ඔස්සේ අඛණ්ඩව ගමන් කරයි - එය සම්භාව්‍ය පැරබෝලික පැතිකඩකි. ඒ අතරම, ළඟම ඇති ව්‍යුහාත්මකව අර්ථවත් ආධාරකය ඩොලර් 73 ආසන්නයේ පවතී, එය වත්මන් මට්ටම්වලට වඩා 20% කට වඩා පහළින් වන අතර, මෙම පියවර කොතරම් දුරට විහිදී ඇත්ද යන්න අවධාරණය කරයි. ඓතිහාසිකව, ADX මෙම අන්තයන්ට ළඟා වූ විට, ගම්‍යතාවයේ ඕනෑම අඩුවීමක් නොගැඹුරු ඒකාබද්ධ කිරීම්වලට වඩා තියුණු, වේගවත් පසුබෑම් මගින් අනුගමනය කිරීමට නැඹුරු වේ.

රන් තාක්ෂණික දැක්ම

රන් මෑත කාලීන ඉහළ මට්ටම් ආසන්නයේ අඛණ්ඩව ගනුදෙනු වන අතර, මිල ඉහළ Bollinger Band වෙත තල්ලු වී ඇත - එය තිරසාර ඉහළ යාමේ ගම්‍යතාවයක ලකුණක් වන නමුත් කෙටි කාලීන දිගු වීමක් ද වේ. අස්ථාවරත්වය පුළුල්ව පවතී, එය අඩු විශ්වාසනීය ප්ලාවනයකට වඩා ශක්තිමත් සහභාගීත්වයක් පිළිබිඹු කරයි. 

ගම්‍යතා දර්ශක සමාන තත්වයන් පෙන්වයි: RSI ක්‍රමයෙන් අධික ලෙස මිලදී ගත් (overbought) කලාපය දෙසට ඉහළ යයි, එයින් යෝජනා වන්නේ ගම්‍යතාවය ස්ථිර නමුත් තවදුරටත් ආක්‍රමණශීලී ලෙස වේගවත් නොවන බවයි. ව්‍යුහාත්මකව, පුළුල් ප්‍රවණතාවය නොවෙනස්ව පවතින අතර, මිල ඩොලර් 4,035 සහ ඩොලර් 3,935 කලාපවලට ඉහළින් පවතී, මෑත කාලීන මිල ක්‍රියාකාරිත්වය ක්ෂණික ප්‍රවණතා ආපසු හැරවීමකට වඩා ඒකාබද්ධ කිරීමක් පෙන්නුම් කරයි.

රිදී (Silver) වාර්තාගත ඉහළ අගයන් කරා ගෙන ගිය තත්වයන් වෙනස් වී ඇති නිසා එය පහත වැටෙමින් පවතී. සතිය මුලදී ඩොලර් 93.90 ආසන්නයේ සර්වකාලීන ඉහළම අගයක් කරා ඉහළ යාමෙන් පසු, සිකුරාදා ආසියානු සැසියේදී spot silver 2% කට වඩා පසුබැස, අවුන්සයක් ඩොලර් 90.40 ක් පමණ අගයක ගනුදෙනු විය. මෙම ක්‍රියාවලිය මෙම වසරේ වෙළඳ භාණ්ඩ වෙළඳපොළේ දක්නට ලැබුණු ප්‍රබලතම රැලි (rallies) වලින් එකක තීරණාත්මක විරාමයක් සනිටුහන් කළේය.

මෙම පසුබැසීම මගින් වෙළඳාම ආශ්‍රිත සැපයුම් බිය අඩුවීම, එක්සත් ජනපද පොලී අනුපාත කප්පාදුව සඳහා වූ අපේක්ෂාවන් ප්‍රමාද වීම සහ භූ දේශපාලනික අවදානම සිසිල් වීම යන කරුණු වල එකතුවක් පිළිබිඹු කරයි. දිගුකාලීන ව්‍යුහාත්මක ඉල්ලුම නොවෙනස්ව පැවතුනද, මෙම සාධක එකතුව රිදී මිල ඉහළ යාමට හේතු වූ කෙටි කාලීන වාරිකය (premium) ඉවත් කර ඇත.

රිදී (Silver) මෙහෙයවන්නේ කුමක්ද?

රිදී මිල පහත වැටීමට ආසන්නතම හේතුව වූයේ එක්සත් ජනපද වෙළඳ ප්‍රතිපත්තියේ වෙනසක් සිදුවීමයි. ජනාධිපති Donald Trump, අත්‍යවශ්‍ය ඛනිජ ආනයනය සඳහා ක්ෂණික තීරුබදු පැනවීමට වඩා ප්‍රධාන හවුල්කරුවන් සමඟ සාකච්ඡා ආරම්භ කරන ලෙස එක්සත් ජනපද වෙළඳ නිලධාරීන්ට නියෝග කළේය. එම තීරණය සතිය මුලදී රිදී මිල ගණන් වලට දැඩි ලෙස බලපා තිබූ සැපයුම් පාර්ශවීය අවදානමක් සෘජුවම ඉවත් කළේය.

රිදී වල ප්‍රතිචාරය ගෝලීය වෙළඳපොල තුළ එහි ද්විත්ව කාර්යභාරය ඉස්මතු කරයි. වටිනා ලෝහයක් ලෙස සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ, පුනර්ජනනීය බලශක්තිය සහ උසස් නිෂ්පාදන සඳහා භාවිතා කරන ප්‍රධාන කාර්මික යෙදවුමක් ලෙස, රිදී සැපයුම් දාම අපේක්ෂාවන් කෙරෙහි දැඩි සංවේදීතාවයක් දක්වයි. තීරුබදු අවදානම් පහව ගිය විට, මිල ගණන් තුළ අන්තර්ගත වී තිබූ හිඟතා වාරිකය (scarcity premium) ඉක්මනින් ඉවත් වූ අතර, ලෝහය වාර්තාගත ඉහළ අගයන් කරා ගමන් කිරීමෙන් පසු ලාභ ඉපැයීමේ (profit-taking) රැල්ලක් ඇති කළේය.

එය වැදගත් වන්නේ ඇයි

මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය පීඩනයේ දෙවන ස්ථරයක් එක් කර ඇත. ජනවාරි රැස්වීමේදී Federal Reserve පොලී අනුපාත ස්ථාවරව තබා ගනු ඇතැයි වෙළඳපොල දැන් සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ මිල කර ඇති අතර, CME FedWatch මගින් කිසිදු වෙනසක් සිදු නොවීමේ 95% ක සම්භාවිතාවක් පෙන්නුම් කරයි. 

උද්ධමන දත්ත ඉහළ මට්ටමක පවතින බැවින් පළමු අනුපාත කප්පාදුව සඳහා වන අපේක්ෂාවන් ජුනි මාසය දක්වා කල් දමා ඇත.

එම පසුබිම රිදී වල කෙටි කාලීන ආකර්ෂණයට බාධා කරයි. ප්‍රතිලාභ නොලබන වත්කමක් (asset) ලෙස, පොලී අනුපාත ඉහළ මට්ටමක පවතින විට සහ එක්සත් ජනපද ඩොලරය ශක්තිමත් වන විට එය අඩු ආකර්ෂණීය බවට පත්වේ. 

Mehta Equities හි වෙළඳ භාණ්ඩ උප සභාපති Rahul Kalantri සඳහන් කළේ, මෑත කාලීන එක්සත් ජනපද සාර්ව ආර්ථික දත්ත ඩොලරය සති ගණනාවක ඉහළම අගයට ඔසවා තැබූ බවත්, ශක්තිමත් මූලික ඉල්ලුමක් තිබියදීත් bullion මිල ගණන් සඳහා බාධාවන් නිර්මාණය කරන බවත්ය.

වටිනා ලෝහ වෙළඳපොල කෙරෙහි බලපෑම

රිදී වල පසුබැසීම පුළුල් වටිනා ලෝහ සංකීර්ණය පුරා ප්‍රතිරාවය වී ඇත. පෙබරවාරි බෙදා හැරීම සඳහා Gold futures අවුන්සයක් ඩොලර් 4,611 දක්වා 0.55% කින් පහත වැටුණු අතර, spot gold ඩොලර් 4,604.52 පමණ දක්වා පහත වැටුණි. Platinum සහ palladium ද පහත වැටුණු අතර, එය රිදී වල හුදකලා දුර්වලතාවයකට වඩා පුළුල් පදනම් වූ ලාභ ඉපැයීම් (profit-taking) පිළිබිඹු කරයි.

භූ දේශපාලනික හැඟීම් ද කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත. ඉරානය සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපති Trump ගේ අඩු ගැටුම්කාරී ස්වරය ක්ෂණික ආරක්ෂිත තෝතැන්න (safe-haven) ඉල්ලුම අඩු කළ අතර, කොටස් වෙළඳපොල හරහා අවදානම් රුචිය වැඩි දියුණු කළේය. ආසියානු කොටස් දර්ශක Wall Street හි ධනාත්මක ස්වරය අනුගමනය කරමින් බොහෝ දුරට ඉහළ අගයක ගනුදෙනු වූ අතර, ආරක්ෂක ස්ථානගත කිරීම් ඉවත් වීමත් සමඟ Gold ඩොලර් 4,590 දෙසට පාඩු දීර්ඝ කළේය. අවදානම් හැඟීම් වෙනස් වීමේදී බොහෝ විට Gold අනුගමනය කරන රිදී ද එම මාවතේම ගමන් කළේය.

විශේෂඥ දැක්ම

කෙටි කාලීන නිවැරදි කිරීම් (correction) තිබියදීත්, රිදී වල මූලික කරුණු දිගු කාලීනව සහාය දක්වයි. අත්‍යවශ්‍ය ඛනිජ සඳහා වන ඉල්ලුම සපුරාලීමට ප්‍රමාණවත් දේශීය ධාරිතාවක් නොමැති බව එක්සත් ජනපදය විවෘතව පිළිගෙන ඇති අතර, එය කර්මාන්ත කිහිපයක් හරහා රිදී වල උපායමාර්ගික කාර්යභාරය ශක්තිමත් කරයි. මිල ගණන් මෑත කාලීන ජයග්‍රහණ දිරවා ගනිමින් සිටියද, එම ව්‍යුහාත්මක පසුබිම දිගු කාලීන ශුභවාදී බව දිගටම තහවුරු කරයි.

දැනට, රිදී සාර්ව සංඥා මගින් දැඩි ලෙස මෙහෙයවනු ලබන බව පෙනේ. Federal Reserve සන්නිවේදනය, එක්සත් ජනපද ඩොලරයේ චලනයන් සහ ඕනෑම නැවත ඇතිවන භූ දේශපාලනික ආතතියක් ලෝහය ස්ථාවර වේද නැතහොත් එහි නිවැරදි කිරීම (correction) දීර්ඝ කරයිද යන්න තීරණය කරනු ඇත. පැහැදිලි සංඥා මතු වන තුරු, තීරණාත්මක ප්‍රවණතා ආපසු හැරවීමකට වඩා මෑත කාලීන ඉහළ අගයන්ට පහළින් ඒකාබද්ධ වීම (consolidation) වඩාත් සම්භාවිතාවක් ලෙස පෙනේ.

ප්‍රධාන කරුණු

රිදී පහත වැටෙන්නේ එය වාර්තාගත ඉහළ අගයන් කරා තල්ලු කළ කෙටි කාලීන බලවේග වෙනස් වී ඇති බැවිනි. තීරුබදු අවදානම් ලිහිල් වීම, අනුපාත කප්පාදු අපේක්ෂාවන් ප්‍රමාද වීම සහ අවදානම් හැඟීම් වැඩිදියුණු වීම ක්ෂණික මිල වාරිකය අඩු කර ඇත. එසේ වුවද, ශක්තිමත් කාර්මික ඉල්ලුම සහ උපායමාර්ගික අදාළත්වය පුළුල් ප්‍රවණතාවයට දිගටම සහාය වේ. මීළඟ තීරණාත්මක පියවර සාර්ව ප්‍රතිපත්ති සංඥා සහ ගෝලීය අවදානම් ගතිකත්වයන් මත රඳා පවතී.

තාක්ෂණික දෘෂ්ටිකෝණය: පසුබැසීම යටතේ ඇති ගම්‍යතාවය (Momentum)

තාක්ෂණික දෘෂ්ටිකෝණයකින් බලන කල, පසුබැසීමේ මතුපිටට යටින් රිදී අසාමාන්‍ය ලෙස ශක්තිමත් ගම්‍යතාවයක් දිගටම පෙන්නුම් කරයි. 

දෛනික ගම්‍යතා දර්ශක ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර, දින 14 සාපේක්ෂ ශක්ති දර්ශකය (relative strength index) 70.7 පමණ වේ, මෙය තියුණු රැලි (rallies) වලින් පසුව අධික ලෙස මිලදී ගත් (overbought) තත්වයන් සමඟ පොදුවේ සම්බන්ධ වන මට්ටමකි.

ප්‍රවණතා ශක්තිය කැපී පෙනෙන මට්ටමක පවතී. සාමාන්‍ය දිශානුගත දර්ශකය (average directional index) 51.18 හි පවතී, මෙය මූලික ගම්‍යතාවය නැතිවීමට වඩා සුවිශේෂී ලෙස ශක්තිමත් දිශානුගත චලනයක් පිළිබිඹු කරන ඓතිහාසික ඉහළ කියවීමකි.  

කෙටියෙන් කිවහොත්, විශ්ලේෂකයින්ට අනුව එසේ නොවේ, නමුත් එය Tesla හි වඩාත්ම බලගතු ආයෝජන කතාන්දරවලින් එකක් දුර්වල කරයි. 

Nvidia හි පුළුල් කරන ලද DRIVE වේදිකාව හදිසියේම Tesla ව ස්වයංක්‍රීය රිය පැදවීමේදී අදාළ නොවන තත්ත්වයට පත් නොකරන අතර, වසර ගණනාවක දත්ත සහ මෘදුකාංග සංවර්ධනය මකා දමන්නේද නැත. එය සිදු කරන්නේ පූර්ණ ස්වයංක්‍රීයකරණය සඳහා පිවිසීමේ බාධක අවම කිරීමයි, එමඟින් ප්‍රතිවාදී මෝටර් රථ නිෂ්පාදකයින්ට වරක් අනුකරණය කිරීමට අපහසු යැයි පෙනුණු ස්වයං-රිය පැදවීමේ මෙවලම් වෙත වේගවත් සහ ලාභදායී ප්‍රවේශයක් ලබා දේ.

එම වෙනස වැදගත් වන්නේ Tesla හි තක්සේරුව වර්තමාන වාහන අලෙවියට වඩා අනාගත ස්වයංක්‍රීයකරණය මත රඳා පවතින බැවිනි (එය 2025 දී 8.5% කින් පහත වැටුණි). Nvidia හි CES 2026 නිවේදනය විවාදය නැවත සකස් කරයි: ස්වයංක්‍රීයකරණය තවමත් ප්‍රවාහනයේ අනාගතය නිර්වචනය කළ හැකි නමුත්, එය තවදුරටත් තනි ජයග්‍රාහකයෙකු සිටින තරඟයක් ලෙස නොපෙනේ. ආයෝජකයින් සඳහා, ප්‍රශ්නය ස්වයංක්‍රීයකරණය පැමිණේද යන්නෙන් එය මුලින්ම මුදල් බවට පත් කරන්නේ කවුරුන්ද යන්න වෙත මාරු වෙමින් පවතී.

ස්වයංක්‍රීය රිය පැදවීම වෙත Nvidia හි තල්ලුව මෙහෙයවන්නේ කුමක්ද?

ස්වයංක්‍රීය පද්ධති වෙත Nvidia හි ගමන් කිරීම එහි මූලික ව්‍යාපාරයෙන් අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමක් නොවේ. එය දත්ත මධ්‍යස්ථානවලින් ඔබ්බට සහ යන්ත්‍රවලට අවිනිශ්චිතතාවයන් තත්‍ය කාලීනව අර්ථ නිරූපණය කිරීමට සිදුවන භෞතික පරිසරයන් වෙත කෘතිම බුද්ධිය (AI) හිතාමතාම පුළුල් කිරීමකි.

 2025 මූල්‍ය වර්ෂයේදී, Nvidia දත්ත මධ්‍යස්ථාන ආදායමෙන් ඩොලර් බිලියන 115.2 ක් උපයා ගත් අතර, මූලික වශයෙන් AI යටිතල පහසුකම් වලින්, ව්‍යවහාරික ස්වයංක්‍රීයකරණය සඳහා විශාල වශයෙන් ආයෝජනය කිරීමට අවශ්‍ය පරිමාණය සහ ප්‍රාග්ධනය ලබා දුන්නේය. CES 2026 දී, Nvidia විසින් Alpamayo මාදිලි පවුල කේන්ද්‍ර කර ගනිමින් සිය DRIVE වේදිකාවට ප්‍රධාන යාවත්කාලීන කිරීමක් එළිදක්වන ලදී. රටා හඳුනාගැනීම මත ප්‍රධාන වශයෙන් රඳා පැවති පෙර ස්වයංක්‍රීය පද්ධති මෙන් නොව, Alpamayo තර්කනය මත පදනම් වූ තීරණ ගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. 

එම වෙනස කර්මාන්තයේ වඩාත්ම අභියෝගාත්මක ගැටළු වලින් එකක් ඉලක්ක කරයි: බොහෝ විට ආරක්ෂාවට හානි කරන දුර්ලභ, අනපේක්ෂිත “long tail” සිදුවීම්. විශාල, විවෘත දත්ත කට්ටල AlpaSim වැනි අනුකරණ මෙවලම් සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමෙන්, Tesla සතු දශකයක් පැරණි දත්ත වාසිය නොමැති නිෂ්පාදකයින් සඳහා සංවර්ධන කාලරාමු කෙටි කිරීමට Nvidia අරමුණු කරයි.

Tesla හි ස්වයංක්‍රීයකරණ කතාන්දරයට එය වැදගත් වන්නේ ඇයි?

Tesla හි ආයෝජන තත්ත්වය ක්‍රමයෙන් මෝටර් රථවලින් ඉවත්ව මෘදුකාංග මගින් මෙහෙයවන ස්වයංක්‍රීයකරණය දෙසට යොමු වී ඇත. වාහන අලෙවිය පහත වැටුණද, Cybercab රොබෝටැක්සි සහ ස්වයංක්‍රීය රයිඩ්-හේලිං (ride-hailing) සේවාවන්හි අනාගත වටිනාකම ආයෝජකයින් විසින් සැලකිල්ලට ගත් බැවින් 2025 දී Tesla කොටස් නව ඉහළ අගයන් කරා ළඟා විය. Ark Invest විසින් 2029 වන විට රොබෝටැක්සි වලින් ඩොලර් බිලියන 756 ක වාර්ෂික ආදායමක් පුරෝකථනය කර ඇති අතර, එය Tesla හි වත්මන් ආදායම් පදනම අභිබවා යයි.

ගැටලුව වන්නේ කාලයයි. Tesla හි Cybercab 2026 අප්‍රේල් වන තෙක් මහා පරිමාණ නිෂ්පාදනයට ඇතුළු වනු ඇතැයි අපේක්ෂා නොකරන අතර, එහි Full Self-Driving මෘදුකාංගය එක්සත් ජනපදයේ අධීක්ෂණයකින් තොරව භාවිතා කිරීම සඳහා අනුමත වී නොමැත. නියාමන අවසරයේ ඕනෑම ප්‍රමාදයක් අපේක්ෂාව සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම අතර පරතරය පුළුල් කිරීමේ අවදානමක් ඇත. Nvidia හි නිවේදනය Tesla හි මාර්ගය අවහිර නොකරයි, නමුත් ආයෝජකයින් ප්‍රමාදයන් ඉවසා සිටීමට අවම කැමැත්තක් දක්වන මොහොතක එය එම මාර්ගය වඩාත් තදබදයට ලක් කරයි.

ස්වයංක්‍රීය වාහන වෙළඳපොළට ඇති බලපෑම

Nvidia හි පුළුල් කරන ලද DRIVE පරිසර පද්ධතිය පුළුල් තරඟකරුවන් පිරිසක් ශක්තිමත් කරයි. Toyota, Mercedes-Benz, Volvo, Hyundai, Jaguar Land Rover සහ වෙනත් අය ඇතුළු ගෝලීය මෝටර් රථ නිෂ්පාදකයින් ඔවුන්ගේ ස්වයංක්‍රීය වාහන වැඩසටහන් වේගවත් කිරීම සඳහා දැනටමත් Nvidia හි දෘඩාංග සහ මෘදුකාංග මත රඳා පවතී. තර්කනය මත පදනම් වූ AI මෙවලම් එකතු කිරීම සංවර්ධන පිරිවැය අඩු කරන අතර කාලරාමු සම්පීඩනය කරයි, එමඟින් ස්ථාපිත නිෂ්පාදකයින්ට Tesla හි ප්‍රත්‍යක්ෂ නායකත්වයට අභියෝග කිරීමට ඉඩ ලබා දේ.

මේ අතර, Alphabet හි Waymo සිය මෙහෙයුම් වාසිය පුළුල් කරමින් සිටී. Waymo දැන් එක්සත් ජනපද නගර පහක් පුරා සෑම සතියකම ගෙවන ලද ස්වයංක්‍රීය රයිඩ්-හේලිං (ride-hailing) චාරිකා 450,000 කට වඩා සම්පූර්ණ කරන අතර, ප්‍රතිවාදීන් කිහිප දෙනෙකුට පමණක් ගැලපිය හැකි සැබෑ ලෝක දත්ත සහ නියාමන විශ්වසනීයත්වය ජනනය කරයි. Tesla හි Cybercab සේවයට ඇතුළු වන විට, එය නව වෙළඳපොළක් පුරෝගාමී නොවනු ඇත, ඒ වෙනුවට දැනටමත් ස්ථාපිත වී ඇති වෙළඳපොළක අල්ලා ගැනීමට උත්සාහ කරනු ඇත.

විශේෂඥ දැක්ම: ප්‍රචාරණය සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම

Nvidia හි CES නිවේදනයට වෙළඳපොළ ප්‍රතිචාරය වේගවත් වූ අතර, සමහර ආයෝජකයින් එය ස්වයංක්‍රීය රිය පැදවීම සඳහා තීරණාත්මක අවස්ථාවක් ලෙස අර්ථකථනය කළහ. කෙසේ වෙතත්, Morgan Stanley ප්‍රවේශම් වන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. නව මෙවලම් ස්වයංක්‍රීයව වාණිජ ආධිපත්‍යයට පරිවර්තනය නොවන බව බැංකුව තර්ක කළ අතර, ඒ වෙනුවට ඒකාබද්ධ කිරීම, වලංගු කිරීම සහ පිරිවැය පාලනය සැබෑ වෙනස්කම් ලෙස පෙන්වා දුන්නේය.

විශ්ලේෂක Andrew Percoco සඳහන් කළේ ස්වයංක්‍රීයකරණය තනි නිෂ්පාදන චක්‍රයක් නොව බහු-වාර්ෂික ක්‍රියාත්මක කිරීමේ අභියෝගයක් බවයි. Nvidia විසින් මූලික මෙවලම් සැපයිය හැකි නමුත්, නිෂ්පාදකයින් තවමත් පරිමාණයෙන් ආරක්ෂාව ඔප්පු කළ යුතු අතර නියාමන අනුමැතිය ලබා ගත යුතුය. තීරණාත්මක අදියර 2026 දී ආරම්භ වන අතර, එහිදී Nvidia හි හවුල්කරුවන් යෙදවීමට උත්සාහ කරන අතර, Tesla පොරොන්දුවේ සිට ගෙවන සේවාව වෙත මාරු වීමට උත්සාහ කරයි.

ප්‍රධාන කරුණ

Nvidia හි DRIVE පුළුල් කිරීම Tesla හට විනාශයක් ගෙන නොදෙන නමුත්, ස්වයංක්‍රීයකරණය Tesla හි පමණක් වූ ත්‍යාගයක් යන අදහස එය දුර්වල කරයි. ස්වයං-රිය පැදවීමේ සංවර්ධනයේ පිරිවැය සහ සංකීර්ණත්වය අඩු කිරීමෙන්, Nvidia තීරණාත්මක මොහොතක තරඟකාරී භූ දර්ශනය නැවත සකස් කරමින් සිටී. ප්‍රතිවාදීන් පරතරය පියවීමට පෙර Tesla හට දැක්ම ආදායම බවට පරිවර්තනය කළ හැකිද යන්න ලබන වසරේ තීරණය කරනු ඇත. වෙළඳපොලවල් සඳහා, දැන් අභිලාෂයට වඩා ක්‍රියාත්මක කිරීම වැදගත් වේ.

Tesla තාක්ෂණික දැක්ම

මෑත කාලීන ඉහළ අගයන්ගෙන් තියුණු ප්‍රතික්ෂේප කිරීමකින් පසුව Tesla ඩොලර් 495 මට්ටමට පහළින් ඒකාබද්ධ වෙමින් පවතින අතර, මිල එහි මෑත පරාසයේ මැද දෙසට ආපසු ගමන් කරයි. පෙර දිශානුගත චලනයෙන් පසු අස්ථාවරත්වයේ මන්දගාමී වීමක් සංඥා කරමින්, ව්‍යාප්ත වීමේ කාල පරිච්ඡේදයකින් පසු Bollinger Bands සංකෝචනය වීමට පටන් ගෙන ඇත. මෙය වේගවත් වීමට වඩා ස්ථාවර වන ගම්‍යතා තත්වයන් සමඟ සමපාත වේ. 

RSI දර්ශකය මධ්‍ය රේඛාව වටා සැරිසරන අතර, පෙර ඉහළ යාම සිසිල් වීමෙන් පසු මධ්‍යස්ථ ගම්‍යතා පැතිකඩක් පිළිබිඹු කරයි. සමස්තයක් වශයෙන්, මිල ක්‍රියාකාරිත්වය යෝජනා කරන්නේ අලුත් කරන ලද දිශානුගත තල්ලුවකට වඩා පුළුල් පරාසයක් තුළ විරාමයක් වන අතර, අසාර්ථක ඉහළ යාමේ දිගුවෙන් පසු වෙළඳපොළ සහභාගිවන්නන් ගම්‍යතාවය නැවත තක්සේරු කරයි. මෙම තාක්ෂණික තත්වයන් Deriv MT5 හි උසස් ප්‍රස්ථාර මෙවලම් භාවිතයෙන් තත්‍ය කාලීනව නිරීක්ෂණය කළ හැකි අතර, එහිදී වෙළඳුන්ට ගෝලීය වෙළඳපල හරහා මිල ක්‍රියාකාරිත්වය, අස්ථාවරත්වය සහ ගම්‍යතාවය විශ්ලේෂණය කළ හැකිය.